آیا با مدیریت منابع آبی می توان شدت طوفان‌ها را کاهش داد؟!

طوفان گرد و غبار

عضو هیات علمی پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری کشور با بیان این که طوفان‌های گرد و غبار موضوعی است که که مشکلات جدی برای مردم بویژه در جنوب کشور ایجاد کرده است و به نظر می‌رسد مدیریت منابع آبی می‌تواند راهکاری برای برون‌رفت از این معضل باشد، به تشریح دلایل وقوع طوفان‌های گرد و غبار پرداخت.

به گزارش ایسنا، ضیاءالدین شعاعی درباره وقوع طوفان‌های گرد و غبار توضیحاتی ارائه داد و اظهار کرد: نکته نخست این است که طوفان‌های گرد و غبار را باید از طوفان شن مجزا کرد. از گذشته‌های دور طوفان‌های شن یکی از پدیده‌های شناخته شده در شرایط اقلیمی و جغرافیایی برخی از مناطق بیابانی ایران بود. این مناطق در کویرها و بیابان‌های ایران و حاشیه برخی از شهرهای کویری همچون کویر مرکزی و شمال استان سیستان و بلوچستان به وقوع می‌پیوندد. بنابراین باید پدیده طوفان‌های شن و طوفان‌های گرد و غبار را از یکدیگر متفاوت دانست.

عضو کارگروه محیط زیست ستاد توسعه فناوری آب، خشکسالی، فرسایش و محیط زیست معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری ادامه داد: در پدیده طوفان شن ذرات دانه درشت شن به صورت خزشی و خیزشی حرکت می‌کند و در نتیجه این نوع حرکت که از آن به حرکت شن‌های روان نیز تعبیر می‌شود، مناطق  روستایی و زمین‌های کشاورزی مورد آسیب جدی قرار می‌گیرند. در پدیده طوفان شن به دلیل وزن بالاتر دانه‌های شن در ترازهای بالاتر صعود نمی‌کنند و در هوا پراکنده نمی‌شود.

شعاعی تصریح کرد: اما پس از دهه ۸۰ پدیده جدیدی به وقوع پیوست که همان طوفان‌های گرد و غبار هستند. در این پدیده ذرات دانه‌ریز و در حد کمتر از ۱۰۰ میکرون به دلیل وزن کمتر در ترازهای بالاتر نفوذ کرده و به راحتی توسط باد جابه‌جا می‌شوند. هوای ارتفاعات بالاتر را تا ارتفاع چند هزار متر آلوده کرده و با توجه به مدل‌های باد موجود تا چند هزار کیلومتر جابه‌جا می‌شوند و خسارت و آسیب‌های فراوانی را به سلامت انسان‌ها، محصولات کشاورزی و حتی تولیدات دامی وارد می‌کنند. 

عضو هیات علمی پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری کشور افزود: این ذرات به دلیل سبک بودن، ماندگاری نسبتا بالا و در حد چند روز تا یک هفته در فضا را دارند. با این توصیفات تعریف پدیده گرد و غبار را به این صورت می‌توان خلاصه کرد که طوفان گرد و غبار به پدیده‌ای اطلاق می‌شود که طی آن ذرات دانه‌ریز گرد و غبار تحت تاثیر انرژی باد به هوا برخاسته و تا ارتفاعات نسبتا بالایی صعود کرده و دارای بیشتر از دو ساعت ماندگاری باشند. در برخی مناطق وقوع این پدیده ضمن ایجاد آلودگی هوا عمق دید را حتی تا عمق ۵۰ متر کاهش می‌دهد.

تغییرات شرایط زمینی، مهم‌ترین عامل ایجاد طوفان‌های گرد و غبار

وی با بیان اینکه وقوع طوفان‌های گرد و غبار می‌تواند چند دلیل داشته باشد، گفت: یکی از دلایل آن وقوع طوفان‌ها و جریان‌های باد بر اساس مدل‌های رایج در منطقه است که مطالعات نشان داده در این مدل‌ها معمولا تغییرات کوتاه مدت، خیلی محتمل نیست. البته بر اساس استعداد زمین تعداد محدودی از این جریانات بادی قادر به ایجاد طوفان‌های گرد و غبار هستند. عامل دوم و اصلی‌تر تغییرات شرایط زمینی است. نتایج مطالعات نشان می‌دهد در دهه ۸۰ و ۹۰ (۱۳۸۰تا ۱۳۹۶)  تقریبا اغلب کشورهای غرب آسیا و شمال آفریقا وارد یک دوره خشکسالی استثنایی شده‌اند که در این دوره میزان بارش بسیار پایین‌تر از میزان میانگین درازمدت بارش بوده است. بنابراین می‌توان نتیجه گرفت که منطقه تحت تاثیر یک خشکسالی درازمدت و استثنایی قرار گرفته است. این پدیده شرایط اغلب مناطق را برای وقوع طوفان‌های گرد و غبار مستعد کرده است.

عضو کارگروه محیط زیست ستاد توسعه فناوری آب، خشکسالی، فرسایش و محیط زیست معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری تصریح کرد: بحث دیگر به کشورهای عراق و سوریه مرتبط است که به دلیل عدم امنیت و وجود گروه‌های تروریستی و دخالت کشورهای سلطه‌طلب و مهاجرت مردم، اغلب منابع آبی رهاشده و مدیریتی روی آنها صورت نمی‌پذیرد و مردم مدیریت زمین‌های کشاورزی خود را رها کرده‌اند؛ همین مساله و شرایط خشکسالی مناطق وسیعی را برای وقوع طوفان‌های گرد و غبار مستعد کرده است.

وی تصریح کرد: از دلایل دیگر که در درازمدت نگرانی‌های زیادی را ایجاد کرده است، مدیریت آب توسط کشور ترکیه در سرشاخه‌های دجله و فرات بدون توجه به منافع کشورهای پایین‌دست است. همانطور که می‌دانیم حیات دو کشور عراق و سوریه و هورهای بخش جنوب غربی کشور ما در گرو “آورد آب” دجله و فرات است. در حال حاضر ترکیه برابر کل آورد فرات و ۷۰ درصد آب دجله ذخیره سد ایجاد کرده که در آینده با بروز هرگونه منازعه سیاسی و نظامی، می‌تواند اثر مستقیم بر وضعیت محیط زیست این دو کشور داشته باشد. همانطور که در خبرها شنیدیم، دومین پروژه عظیم پروژه آناتولی (GAP) یعنی سد ایلیسو در ۲۲ مردادماه جاری آبگیری را آغاز کرده است. این سد ۷۰ درصد آورد رودخانه دجله را کنترل می‌کند. دجله و فرات دو منبع مهم برای آبدهی به هورهای جنوب هستند.

طوفان گرد و غبار

به گفته وی، با توجه به عدم وقوع تغییراتی قابل توجه در مدل بادهای منطقه، در ۲۰ سال گذشته تغییرات در شرایط زمینی که ناشی از وقوع خشکسالی و مدیریت نادرست انسانی بود، شرایط وقوع گرد و غبار در دو دهه گذشته به شدت تشدید شده است و آینده‌ای نگران‌کننده را تصویر می‌کند.

شعاعی همچنین افزود: البته وقوع همه پدیده‌های گرد و غبار را نمی‌توان به خارج از مرزها ربط داد. مطالعات پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری نشان می‌دهد که برخی از این طوفان‌ها دارای منشا داخلی است و مناطقی از جنوب خوزستان و جنوب شرقی اهواز منشا بارگیری بادهای ورودی از غرب و جنوب ایران و وقوع پدیده طوفان‌های گرد و غبار هستند.

وی در مورد استفاده از مالچ پاشی در کنترل طوفان‌های گرد و غبار، اضافه کرد: مالچ پاشی نیز به عنوان اقدامی دیگر در تثبیت بیابان‌ها مورد نظر قرار می‌گیرد که البته بیشتر در مناطق مستعد وقوع شن‌های روان مؤثر است. ولی در مناطق مستعد وقوع طوفان‌های گرد و غبار موفقیت آن، محل تردید است و ضرورت دارد روی بحث تولید مالچ‌های تثبیت کننده لایه دانه‌ریز و رسی و سیلتی مستعد تولید گرد و غبار اقدامات ویژه‌ای انجام داد. ولی در هر صورت استفاده از مالچ یک راهکار موقت و کوتاه برای ایجاد شرایط توسعه پوشش سبز است که سرمایه‌گذاری بر روی آن باید متناسب با میزان نیاز کشور باشد.

شعاعی در بخش بعدی به اقدامات برای پیشگیری از این پدیده پرداخت و گفت: ۲ میلیون و ۳۰۰ هزار هکتار از بیابان‌های کشور مستعد تولید طوفان گرد و غبار هستند که ۳۰۰ هزار هکتار از این اراضی در  خوزستان مولد طوفان‌های گرد و غبار است. برای مقابله باید علت وقوع را پیدا کرد و با آن مقابله کرد و با توجه به مباحثی که اشاره شد، مهمترین اقدام در زمینه مقابله با اراضی مولد گرد و غبار مدیریت منابع آبی است. اگر در گذشته به دلیل مثبت بودن بیلان در منابع آب و وقوع بارش‌های مناسب به این موضوع توجه نمی‌شد، در حال حاضر باید بحث وقوع طوفان گرد و غبار در مطالعات نقش جدی را بازی کند و مدیریت منابع آب در جهت کاهش شدت طوفان‌های گرد و غبار باید مد نظر باشد. در دهه ۹۰ با تشکیل ستاد مقابله با گرد و غبار اقدامات درخور تحسینی در سطح قانون‌گذاری و تدوین آیین‌نامه‌ها آغاز شد که در این راستا اقدامات اجرایی خوبی در کشور انجام شده است. از نمونه‌های اجرا شده می‌توان به طراحی طرح انتقال به جنوب شرق اهواز و منطقه تولید گرد و غبار، نهال‌کاری در سطح ۴۰ هکتار، آبگیری هورالعظیم و طرح مالچ‌پاشی در خوزستان اشاره کرد.

عضو هیات علمی پژوهشکده خاک و آبخیز داری همچنین گفت: طوفان‌های گرد و غبار در شرق کشور و در استان سیستان و بلوچستان ریشه در خشک بودن تالاب هامون دارد که منشا آب آن در خارج از کشور و کشور افغانستان قرار گرفته است. طبیعتا رفع این مشکل باید با توافق با کشور افغانستان و تامین حداقل نیاز آبی زیست محیطی این تالاب باشد. باید تلاش کرد با توافق با کشور افغانستان ورودی به هامون افزایش یابد و و احیای هامون به جای توافق بر سر حقابه‌های ناچیز هدف‌گذاری شود.

منبع خبر:

https://www.isna.ir/news/98052612752/

زندگی در غبار-سیستان بلوچستان

گرد و غبار

سلامت نیوز:امروز پنجاه‌ونهمین روزی است که اهالی شهر زابل در استان سیستان‌و‌بلوچستان هوای آلوده تنفس می‌کنند. دلیل این اتفاق نامبارک نیز وزش بادهای ۱۲۰روزه است که هرسال از اواخر اردیبهشت آغاز می‌شود و تا مهر ادامه می‌یابد.

به گزارش سلامت نیوز به نقل از روزنامه صبح نو ،وزش این باد در روزهای اخیر گاهی به سرعت ۱۰۸ کیلومتربرساعت هم رسیده است که همین اتفاق موجب مختل‌شدن زندگی مردم و تهدید سلامت بسیاری از شهروندان منطقه سیستان شده است.

مدیرکل هواشناسی استان سیستان‌و‌بلوچستان گفته است: از اولین روز تیر که وزش باد شدید با سرعت حدود ۸۰ کیلومتربرساعت زابل را درنوردید و دید افقی را در محدوده فرودگاه زابل به ۶هزار متر کاهش داد، تابه‌امروز وزش بادهای ۱۲۰‌روزه موجب افزایش غلظت ذرات معلق در هوای این شهر شده است. آقای محسن حیدری درباره کیفیت هوای روز یکشنبه زابل نیز گفته است:

در شبانه‌روز گذشته، بیشینه سرعت وزش باد در زابل برای چندمین‌بار در هفته اخیر به ۱۰۸ کیلومتربرساعت رسید و گردوغبار حاصل غلظت ذرات معلق در این شهر را به دوهزار و ۳۳۲ میکروگرم بر مترمکعب معادل ۱۵ برابر حد مجاز رساند. به‌گفته مدیرکل هواشناسی سیستان‌و‌بلوچستان، در ۵۰ روز اخیر حداقل ۱۰ روز بیشینه سرعت وزش باد در زابل به بیش از ۱۰۰ کیلومتربرساعت رسیده و وضعیت کیفی هوا را در شرایط خطرناک قرار داده است.

حیدری تصریح کرد: در این مدت، بیشینه غلظت ذرات معلق با اندازه ۱۰ میکرون در هوای زابل به پنج‌هزار و ۹۱۳ میکروگرم بر مترمکعب معادل ۳۹ برابر حد مجاز نیز رسیده است. وی ادامه داد: براساس خروجی نقشه‌های پیش‌یابی و مدل‌های عددی، انتظار می‌رود وزش بادهای شدید ۱۲۰روزه همچنان تا پنجشنبه پیش رو در شهرهای شمالی استان ادامه داشته باشد.

مدیرعامل جمعیت هلال‌احمر سیستان‌و‌بلوچستان هم از توزیع حدود ۳۲هزار ماسک بین مردم طوفان‌زده خبر داده و گفته است امدادرسانی به روستاهای درمعرض طوفان همچنان ادامه دارد. آقای رسول راشکی گفته است: آلودگی هوا و غلظت ریزگردها موجب وقوع حمله‌های آسمی در بیماران ریوی می‌شود و کودکان، سالمندان و افراد دارای سابقه مشکلات آلرژیک تنفسی و آسم بیشتر درمعرض آسیب‌های ناشی از طوفان قرار دارند.

این در حالی است که مدیرکل دفتر مدیریت بحران استانداری سیستان‌و‌بلوچستان هم از اعزام ۳۶۸ نفر از مردم منطقه سیستان به‌دلیل عوارض تنفسی، چشمی و قلبی ناشی از طوفان گردوخاک به مراکز درمانی خبر داده است. آقای عبدالرحمن شهنوازی تأکید کرده است:

«با‌توجه‌به شدت‌گرفتن طوفان در شهرستان‌های زابل، زهک، هامون، هیرمند و نیمروز در چند روز گذشته تاکنون ۳۶نفر به‌دلیل عوارض تنفسی، چشمی و قلبی ناشی از طوفان ۸گردوخاک راهی مراکز درمانی و بیمارستان‌ها شدند». وی با اشاره به آماده‌باش نیروهای امدادی و درمانی در منطقه سیستان افزود:

در این مدت پس از تماس با سامانه ۱۱۵، بلافاصله نیروهای اورژانس برای اقدامات لازم به محل حادثه اعزام شدند. مدیرکل دفتر مدیریت بحران استانداری سیستان‌و‌بلوچستان ادامه داد: از این ۳۶۸ نفر مصدوم، ۲۷۳ نفر پس از مراجعه، درمان و ترخیص و ۹۵ نفر نیز در بیمارستان بستری شدند.

وی تصریح کرد: براساس هشدارهای هواشناسی مبنی‌بر ادامه وزش بادهای ۱۲۰روزه و افزایش غلظت ریزگردها در منطقه سیستان، از مردم این منطقه، به‌ویژه بیماران، سالمندان و کودکان خواهشمندیم در این مدت از ترددهای غیرضروری در فضای باز خودداری کنند.

منبع خبر:

http://www.salamatnews.com/news/277916/

گرد و خاک مهمان نوار شرقی کشور

گرد و غبار

امین حسین نقشینه در گفت و گو با خبرنگار علمی ایرنا اظهار داشت: قدرت این باد مثل طوفان‌های گذشته نیست و ضعیف شده است. با این وجود انتظار می رود در برخی نقاط مستعد باد، گرد و غبار ایجاد کند.

وی ادامه داد: امروز بعد از ظهر  ارتفاعات استان البرز، غرب مازندران و نقاطی از آذربایجان غربی، جنوب کرمان و سیستان و بلوچستان، نقاطی از هرمزگان به طور کلی مناطق مرتفع شاهد افزایش ابر با رگبار پراکنده و گاهی همراه با رعد و برق و وزش باد خواهند بود.

این کارشناس هواشناسی اظهار داشت: این شرایط فردا نیز در این مناطق برقرار است و علاوه بر آن در ساعات بعد از ظهر پنجشنبه و جمعه برای مناطق جنوب شرق استان بوشهر، جنوب کرمان، نقاطی از هرمزگان، بوشهر و قسمت‌هایی از زاگرس مرکزی و جنوبی، نقاطی از چهار محال و بختیاری و کهکیلویه و بویر احمد و غرب فارس رشد ابر، رگبار پراکنده گاهی همراه با رعد برق پیش بینی شده است.

به گفته نقشینه روز شنبه بیشتر مناطق کشور جوی آرام دارند و آسمانی صاف و آفتابی پیش بینی شده است.

منبع خبر:

https://www.irna.ir/news/83444245

اختصاص ۸۶ میلیارد تومان برای گرد و غبار سیستان و بلوچستان

گرد و غبار در شهر

دبیر ستاد ملی مقابله با گرد و غبار با اشاره به اینکه طوفان ماسه با منشا خارجی و گرد و غبار با منشا داخلی هوای این روزهای سیستان و بلوچستان را به شرایط بحرانی رسانده است، از اختصاص ۸۶.۵ میلیارد تومان برای مقابله با گرد و غبار سیستان در سال جاری خبر داد.

علی‌محمد طهماسبی بیرگانی در گفت‌وگو با ایسنا با اشاره به اینکه در حال حاضر در فصل غبارناکی و غبارخیزی استان سیستان و بلوچستان قرار داریم، تصریح کرد: در شرایط حاضر طوفان‌های گرد و غبار سیستان تحت تاثیر بادهای ۱۲۰ روزه است که معمولا از اردیبهشت‌ماه شروع می‌شود و گاهی تا شهریور و مهرماه هم طول می‌کشد. از سوی دیگر وضعیت غبارآلود سیستان تحت تاثیر گرد و غبارهای خارجی است.

وی با تأکید بر اینکه کانون‌های داخلی و خارجی شرایط گرد و غباری را برای سیستان ایجاد کرده است، گفت: طوفان ماسه از خارج از کشور از دامنه‌های رودخانه فراه در افغانستان شروع می‌شود و با حرکت به سمت دشت سیستان و محدوده هامون، ضرباتی به بستر رسی وارد می‌کند و باعث ایجاد غبارناکی می‌شود. به همین علت طوفان ماسه و گرد و غبار را به‌صورت توأمان در سیستان داریم.  

دبیر ستاد ملی مقابله با گرد و غبار تأکید کرد: در دهه ۷۰ که وضع منابع آبی در هامون‌ها بهتر و میزان رطوبت سیستان بالاتر بود؛ طوفان‌های ماسه‌ای از خارج وارد ایران و تا حد زیادی کنترل می‌شد ولی در حال حاضر به دلیل خشکی هامون و نبود رطوبت در دشت سیستان، طوفان ماسه می‌تواند در سطح خاک اثرگذار باشد و خاک را بلند کند البته امسال اگر بارش‌ها و ورود آب به سمت هامون نبود، اوضاع بدتر از شرایط موجود بود.

طهماسبی بیرگانی با بیان اینکه سال قبل اعتبار قابل توجهی برای مقابله با گرد و غبار سیستان و بلوچستان اختصاص داده نشد و تنها اقدامات اورژانسی صورت گرفت، گفت: خوشبختانه امسال بالاترین اعتبارات گرد و غبار برای استان سیستان و بلوچستان با تمرکز بر سیستان در نظر گرفته شده است، به‌طوری که ۸۶.۵ میلیارد تومان برای این استان پیشنهاد شده است که در کمیته ملی گرد و غبار هم مورد تایید قرار گرفته و به سازمان برنامه و بودجه ارسال شده و مورد موافقت این سازمان قرار گرفته است.

وی با اشاره به سهم هر یک از دستگاه‌ها از اعتبارات گرد و غبار سیستان و بلوچستان تصریح کرد: نزدیک به ۳۳ میلیارد تومان برای سازمان جنگل‌ها است که عمده‌ترین کار مقابله‌ای شامل نهال‌کاری و بوته‌کاری برعهده این دستگاه است همچنین ۳۵ میلیارد تومان به منظور لایروبی و تسهیل ورودی آب از مبادی مرزی به سمت تالاب به وزارت نیرو اختصاص داده شده است. افزون بر این حدود دو و نیم میلیارد تومان برای مدیریت زراعت در سیستان در نظر گرفته شده است که تلاش می‌شود از طریق اقدامات آموزشی -ترویجی، اصول کشاورزی حفاظتی پیاده‌سازی شود.

طهماسبی بیرگانی ادامه داد: از مجموع اعتبارات سیستان و بلوچستان، حدود ۱۵ و نیم میلیارد تومان به سازمان محیط زیست داده می‌شود که برای حفاظت از هامون، رساندن آب به این تالاب و پخش آب در مناطقی که تحت فرسایش بادی قرار دارند؛ هزینه خواهد شود همچنین یک و نیم میلیارد تومان برای  امور بهداشت و درمان به منظور خدمات‌رسانی و تجهیز بیمارستان در سیستان در نظر گرفته شده است.

دبیر ستاد ملی مقابله با گرد و غبار در پایان در پاسخ به این پرسش که آیا برای مقابله با پدیده گرد و غبار در ایران برنامه جامعی تهیه نشده است؟ گفت: قرار است یک برنامه عمل برای مقابله با گرد و غبار به تفکیک استانی و به تفکیک تکالیف هر یک از دستگاه‌ها تا افق ۱۴۱۰ تهیه شود که کارهای مقدماتی آن امسال شروع شده است.

منبع خبر:

https://www.isna.ir/news/98052311355

علت گرد و خاک سیستان‌ و بلوچستان

بادهای 120 روزه

با توجه به تداوم خیزش گرد و خاک در استان سیستان و بلوچستان به‌ویژه‌ منطقه زابل، احد وظیفه در گفت‌وگو با ایسنا با تاکید بر اینکه گرد و غبارهای اخیر در سیستان و بلوچستان به دلیل وزش بادهای ۱۲۰ روزه است، تصریح کرد: بادهای ۱۲۰ روزه سیستان و بلوچستان به‌خصوص در شمال این استان بسیار معروف است و در همه جای دنیا به عنوان یک مقوله خاص هواشناختی  قلمداد می‌شود.

وی با اشاره به جریان حرکت بادهای ۱۲۰ روزه گفت: وقتی در شمال منطقه میزان فشار بالا و در جنوب، فشار پایین باشد، هوا از منطقه پرفشار به منطقه کم‌فشار حرکت می‌کند و از آنجا که میدان باد یا همان مسیر حرکت باد، تالاب‌ و اراضی خشک است موجب خیزش گرد و خاک می‌شود.

مدیر کل پیش‌بینی و هشدارسریع سازمان هواشناسی با بیان این نکته که بادهای ۱۲۰ روزه در تابستان هر سال اتفاق می‌افتد و معمولا تا پایان شهریور و اواسط مهرماه به طول می‌انجامد، تاکید کرد: خشک بودن تالاب هامون در وقوع گرد و خاک سیستان و بلوچستان به‌شدت تاثیرگذار است. ضمن اینکه چسبندگی این خاک پایین و مستعد خیزش گرد و خاک است.

وظیفه با اشاره به اینکه بادهای ۱۲۰ روزه و وقوع گرد و خاک در سیستان و بلوچستان پدیده دائمی تابستانه است، گفت: ممکن است تاثیر این بادها در برخی سال‌ها شدید و در برخی سال‌ها کمتر باشد که به‌طور قطع میزان آبدار بودن تالاب هامون و رطوبت دشت‌ و اراضی سیستان در شدت گرد و غبار منطقه تاثیر مستقیم دارد. در سال‌هایی که بستر هامون خشک بوده، پدیده گرد و خاک نیز شدیدتر بوده است.  

این کارشناس سازمان هواشناسی افزود: با اینکه در سال زراعی جاری میزان بارش‌ها به نسبت سال‌های قبل بیشتر بوده است اما به دلیل ویژگی‌های اقلیمی استان سیستان و بلوچستان از جمله بالا بودن شدت تبخیر، تابش عمودی آفتاب و دریافت نکردن بارش از اواخراردیبهشت هر سال تا اواخر مهر ماه، شرایط برای وقوع گرد و خاک مستعدتر است.

منبع خبر:

https://www.isna.ir/news/98052612685

خیزش گرد و خاک در برخی مناطق کشور طی پنج روز آینده

شهر

احد وظیفه در گفت‌ و گو با ایسنا اظهار کرد: براساس تحلیل آخرین خروجی مدل‌های هواشناسی طی بعد ازظهر و اوایل شب امروز و فردا (۲۷ و ۲۸ مرداد) برای بخش‌هایی از استان‌های آذربایجان غربی، کردستان، کرمانشاه، فارس، هرمزگان و جنوب کرمان افزایش ابر، بارش پراکنده، گاهی رگبار و رعد و برق و وزش باد شدید موقتی پیش‌بینی می‌شود.

وی ادامه داد: در بعد از ظهر روزهای سه‌شنبه تا پنجشنبه (۲۹ تا ۳۱ مرداد) برای جنوب سیستان و بلوچستان، هرمزگان و جنوب فارس افزایش ابر گاهی رگبار و رعد و برق دور از انتظار نیست.

وظیفه با بیان اینکه طی این مدت برای سایر مناطق کشور آسمانی صاف پیش‌بینی می‌شود، تصریح کرد: طی پنج روز آینده در نواحی شرقی کشور به ویژه در منطقه زابل وزش باد شدید و گرد و خاک خواهیم داشت.

شهر
مدیرکل پیش بینی و هشدار سریع سازمان هواشناسی از خیزش گرد و خاک در مناطق شرقی و برخی استان‌های کشور طی پنج روز آینده خبر داد.

به گفته مدیرکل پیش بینی و هشدار سریع سازمان هواشناسی طی پنج روز آینده در بخش‌هایی از سمنان، یزد، اصفهان، قم و شرق کرمان وزش باد شدید موقتی و در مناطق مستعد، خیزش گرد و خاک و کاهش دید افقی دور از انتظار نیست.

منبع خبر:

https://www.isna.ir/news/98052712953/

ریگ یا مالچ نفتی؟ کدام یک برای مهار ریزگردها بهتر است؟

سال های متوالی است که ایران درگیر پدیده نوظهور ریزگرد است و بسیاری از کارشناسان برای مقابله با این پدیده راهکارهای متعددی را پیشنهاد کردند که تاکنون هیچ یک موفقیت آمیز نبوده است.

مالچ ماده نفتی که چند سالی است برای طرح های بیابان زایی در برخی از مناطق ایران استفاده می شود. سال ۱۳۴۲ انگلیسی ها زمانی که در کشور لیبی نفت استخراج و برای تثبیت تپه ماسه های روان از باقیمانده فراورده های نفتی استفاده می کردند. به این صورت که مواد نفتی را روی این ماسه ها می پاشیدند تا این ماسه ها بر روی تپه ها ثابت بمانند به همین دلیل در همان سال بود که واردات مالچ نفتی به ایران آغاز شد و ایران نیز از این ماده برای تثبیت شن ها و ماسه های روان مناطق جنوبی و مرکزی استفاده کرد. نخستین بار در ایران در یکی از مناطق بوئین زهرا استان قزوین از مالچ نفتی استفاده شد پس آن هرجایی که ماسه های روان وجود داشت از این ماده نفتی بهره بردند که استفاده از این ماده چندین بار قبل از پیروزی انقلاب اسلامی ایران و چندین باز نیزپس از آن در خوزستان استفاده شد. انتقادات بسیاری در رابطه با این موضوع از سوی دوستداران محیط زیست و حیات وحش صورت گرفته است که با مالچ پاشی بسیاری از زیستگاه های کشور و همچنین حیات جانوران به خطر افتاده و یا نابود شده است.

ریگ بهتر است یا مالچ نفتی؟

بر همین اساس پروفسور پرویز کردوانی کویر شناس و استاد دانشگاه در گفت‌وگو با خبرنگار حوزه محیط زیست گروه اجتماعی باشگاه خبرنگاران جوان، در رابطه با اثرات مالچ نفتی بر طبیعت و حیات وحش اظهار کرد: از سال ۱۳۴۰برای مبارزه با بیابان زایی پروژه جنگل کاری آغاز شد و از جمله مناطق اولیه این پروژه حارث آباد سبزوار و زید آباد کاشان بودند. او افزود: از جمله اثرات منفی استفاده از مالچ نفتی در کشور را می توان به این موارد اشاره کرد:
۱- نفت ماده‌ای است که صد‌ها مشتقات دارد و مالچ نفتی نیز یکی از این مشتقات است.

۲-نفت را باید تبدیل به قیر کنند که برای تبدیل آن نیاز به صنعت و کارخانه مخصوص دارد که هزینه بر است.
۳-قیر یک ماده سفت است که برای تبدیل آن به مالچ نیاز به آب و ماده ممضوت کننده (ماده که بتوان اب را با قیر مخلوط کرد) دارد.
۴- برای مالچ پاشی به ماشین‌های مخصوص نیاز داریم.
۵- هنگامی که مالچ پاشی صورت می‌گیرد سراسر منطقه می‌سوزد که با این کار منظره بسیار زشتی ایجاد می‌شود که سازمان محیط زیست مخالف این موضوع است.
۶-با مالچ پاشی حرارت منطقه افزایش می‌یابد.
۷-تمام موجودات زنده با مالچ پاشی نابود می‌شوند.
۸- مالچ نفتی دارای فلزات سنگین است.
۹-با مالچ پاشی در زمان بارندگی اب به ماسه نفوذ نمی‌کند و در جایی جمع و تبخیر می‌شود.
۱۰- در زمان‌های که بارندگی شدید است ممکن است سیل ایجاد شود چرا که اگر باران ببارد اب آن به ماسه نفوذ می‌کند که با مالچ پاشی این اتفاق روی نمی‌دهد.
۱۱- در مناطقی که مالچ پاشی شده است دود بلند می‌شود چرا که پس از گذشت چند سال مالچ خاصیت خود را از دست داده و سست می‌شود و مانند دوده بخاری دود تولید می‌کند.
۱۲- نباید موجود زنده‌ای وارد منطقه‌ای که مالچ پاشی شده است پا بگذارد.
۱۳-مالچ‌ها دارای فلزات سنگین هستند.

ریگ بهتر است یا مالچ نفتی؟

کردوانی گفت: پدیده ریزگرد حدود ۱۰ سال است که در ایران ایجاد شده و منشا آن از غرب کشورهای عراق ، عربستان، سوریه و اردن و کمی دورتر نیز مانند مصر بود است همچنین ارتفاع این ریزگرد ها حتی به هزاران متر می رسید .

او ادامه داد:علاوه بر منشا خارجی در داخل کشور نیز ریزگرد ایجاد شده است پدیده ریزگرد در داخل کشور از بی آبی زمین های زراعی که برای آشامیدن به شهرها منتقل کردند به همین دلیل پوشش گیاهی از بین رفت و موجب ایجاد ریزگرد شد . کویر شناس و استاد دانشگاه افزود: براساس اعلام سازمان ملل در مقابله با بیابان زایی باید چند موضوع رعایت شود از جمله وجود مواد مورد استفاده در منطقه که ریگ یکی از موادی است که در طبیعت وجود دارد و می توان ازآن استفاده کرد. دشت های بین نائین و یزد دارای پوشش ریگی هستند یا اردکان به سمت انارک ریگزار است و گرد و غباری از آن منطقه پدید نمی آید یا اطراف دشت سد پیشین همه ریگزار هستند .شن و ماسه پایین دست سدهای ساخته شده را جمع آوری می کنند و همین منجر به از بین رفتن ریگ آن قسمت می شود.

ریگ بهتر است یا مالچ نفتی؟

  از جمله فواید استفاده از ریگ در طبیعت برای جلوگیری از پدیده گرد وغبار، دسترسی به آن آسان است به صورتی که می توان در هر جایی این ماده را یافت کرد. ریگزار و قلوه سنگ و سنگ که تمام این ها به صورت طبیعی در طبیعت وجود دارند.مشکلات محیط زیستی از جمله بوی و دود و .. ندارد ، ارزان است (ریگ پاشی در هر هکتار ۷ میلیون تومان هزینه دارد اما مالچ پاشی در هر هکتار ۵۳ میلیون تومان هزینه دارد)،استفاده از ریگ برای همیشه است اما مالچ پاشی را باید هر چند وقت یکبار استفاده کرد.   به گفته کردوانی پدر کویر شناسی ، راه های مقابله با بیابان و مقابله با ریزگرد با یکدیگر متفاوت است، برای تثبیت ماسه نیز باید مالچ رسی جایگزین مالچ نفتی شود.   او گفت: البته در خوزستان مالچ رسی نیز برای تثبیت ماسه زارها مناسب نیست و تنها گزینه مناسب، پوشش گیاهی است زیرا پاشیدن بذر گیاه در ماسه زارها بسیار کم هزینه است و آب زیادی هم نمی خواهد.

ریگ بهتر است یا مالچ نفتی؟

کردوانی استفاده از مالچ زیستی را نیز مناسب نمی داند و می گوید: این نوع مالچ آب زیادی مصرف می کند که با شرایط کم آبی کشور به صرفه نیست علاوه بر این برای تولید این نوع مالچ باید زراعت و کارخانه هایی ایجاد شود که هزینه آن را بسیار بالا می برد این درحالی است ریگ نیازی به آب ندارد.

بنابراین به گفته این دانشمند ریگ بهتر هر نوع ماده دیگری برای مقابله با پدیده ریزگرد است، اما تاکنون مسئولان محیط زیست به این ماده توجه چندانی نداشته و تنها برای درآمد زایی خود به مالچ پاشی و کاشت درخچه های مهاجم ادامه می دهند .

‌‌‌‌‌‌‌‌منبع خبر:

https://www.yjc.ir/00TUyn

۱۰۵ نفر در سیستان بر اثر طوفان گرد و غبار راهی بیمارستان شدند

گرد و غبار سیستان

مدیرکل دفتر مدیریت بحران استانداری سیستان و بلوچستان گفت: ۱۰۵ نفر از مردم منطقه سیستان در شمال این استان به دلیل مشکلات تنفسی ناشی از توفان گرد و خاک از روز گذشته تا کنون روانه بیمارستان ها و مراکز درمانی شدند.

عبدالرحمن شهنوازی روز سه شنبه در گفت و گو با خبرنگار ایرنا اظهار داشت: این افراد به دلیل عوارض تنفسی، چشمی و قلبی ناشی از توفان به بیمارستان‌ها، مراکز درمانی و پایگاه‌های اورژانس مراجعه کردند.
وی ادامه داد: ۲۶ نفر از این افراد بستری و  ۷۹ نفر نیز به صورت سرپایی درمان شدند.
مدیرکل دفتر مدیریت بحران استانداری سیستان و بلوچستان تصریح کرد: با توجه به آبگیری نشدن کامل تالاب بین المللی هامون و در نتیجه بروز پدیده توفان و گرد و خاک همواره مردم منطقه سیستان به دلیل مشکلات مختلف که عمده ترین آنها تنفسی و چشمی است به مراکز بهداشتی درمانی و بیمارستان‌ها مراجعه می‌کنند.

وی خاطر نشان کرد: بر اساس اعلام سازمان هواشناسی سرعت وزش باد همراه با گرد و خاک در شمال سیستان و بلوچستان هم اینک به ۱۰۵ کیلومتر بر ساعت رسیده است.

به گزارش ایرنا سیستان با پنج شهرستان زابل، زهک، هامون، هیرمند و نیمروز در شمال سیستان و بلوچستان واقع شده است که علت اصلی بروز توفان در این منطقه خشک شدن تالاب بین المللی هامون است.

‌‌‌‌‌‌‌‌منبع خبر:

www.irna.ir/news/83435219/

سد ایلسو ترکیه که گرد و خاک و بی آبی را به ایران می آورد

Dam-turkey

مسعود تجریشی معاون محیط زیست انسانی سازمان حفاظت محیط زیست، درباره  آبگیری سد ایلسو ترکیه و وضعیت رودخانه‌های پایین دست سد اظهار کرد: تالاب‌های بخش ایرانی از سوی رودخانه‌های داخل کشور صورت می‌گیرد.

او افزود: اگر سد ایلسو آبگیری شود برای هورالهویزه که در غرب دشت آزادگان است مشکل ایجاد خواهد شد.

تجریشی گفت: هورالهویزه که در پایین دست سد ایلسو قرار دارد با آبگیری آب این رود به تدریج کم خواهد شد.

او بیان کرد: سازمان حفاظت محیط زیست چند ماهی است که مطالعاتی در زمینه شناسایی کانون‌های گرد و غبار اطراف کشور را آغاز کرده است، اگر علت این کانون‌ها خشکی رودهای دجله و فرات باشد و با کاهش آوردها این رودها تاثیر قرار گیرند ما می‌توانیم با این مطالعات واکنش نشان دهیم.

Dam-turkey

معاون محیط زیست گفت: اگر موضوع کاهش آوردها و ایجاد گرد وغبار از رودهای دجله و فرات تایید شود با تهیه مستند به دستگاه‌های مربوطه مانند وزارت خارجه و وزارت نیرو ارجاع شود تا این دو دستگاه نسبت به این مطالعات بتوانند واکنش نشان دهند.

او افزود:در چند سال اخیر بیشتر کانون‌های شناسایی شده ربطی به کمبود و یا نبود آب نداشتند به صورتی که با بستن آب بر روی آن گرد و غبار ایجاد نشده است، اما باکاهش بارش‌ها، خطوط کم فشار به لایه‌های پایین‌تر رفته و رها سازی زمین‌های زراعی با آغاز جنگ در کشورهای سوریه و عراق موجب ایجاد گرد و غبار شده است.

تجریشی گفت: سد ایلسو حدود ۱۵ سال است که ساخته شده چرا تاکنون دستگاه‌های مربوطه به این موضوع واکنش نشان ندادند و این موضوع را ارزیابی نکردند.

https://khabarban.com/a/24704537

دانشمندان از دانشگاه Chongqing Jiaotong ، موفق به تبدیل شن به خاک با استفاده از نوعی فیبر گیاهی شدند

تبدیل بیابان به ابادی دیگر آرزویی دست نیافتی نیست. Yi Zhijian استاد دانشگاه Chongqing Jiaotong به همراه تیمش، نوعی چسب از فیبر گیاهی کشف نموده اند که با استفاده از آن می توان شن را تبدیل به خاک قابل کشت تبدیل نمود. این تجربه در حال اجرا در منطقه خودمختار مغولستان داخلی است.

بیابان Ulanbuh در حاشیه غربی رودخانه زرد قرار گرفته است که هر بهار، طوفانهای شن و گرد و غبار پکن از این منطقه سرچشمه می گیرند.

در ماه می ۲۰۱۶، این تیم با موفقیت توانستند ۱۶۶۶۷ متر مربع از حاشیه بیابان Ulanbuh و ۲ کیلومتر از حاشیه غربی رودخانه زرد را احیا کنند. در سال ۲۰۱۷، در تجربه ای دیگر ۲ کیلومتر مربع از این منطقه تحت کشت صدها گیاه از جمله درختان گوناگون، محصولات کشاورزی و غلات قرار گرفت.

تهیه و ترجمه: دکتر ریحانه مسعودی، دانشگاه تهران

منبع خبر:

http://www.chinadaily.com.cn/china/2017-11/06/content_34188178.htm