تأثیرات زغال زیستی و زئوپلانت برروی ویژگی‌های فیزیکی و مکانیکی خاک‌های فرسایش‌پذیر (مطالعه موردی: بستان)

نویسندگان: حدیت لهراسبی، عطاله خادم الرسول، احمد فرخیان فیروزی

نشریه آب و خاک-دی ماه ۱۳۹۸

چكيده

فرسایش بادی یکی از مهترین معضلات زیست محیطی در مناطق خشک و نیمه خشک است که سبب هدررفت خاک و تولید گرد و غبار می ­گردد. در این پژوهش تأثیرات زغال زیستی باگاس نیشکر، کنوکارپوس و تیمار آلی-معدنی زئوپلانت در سه سطح (۰، ۲ و ۴ درصد وزنی)، دو سطح رطوبتی (۲۵ و ۵۰ درصد ظرفیت زراعی) و در ۳ تکرار به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی بر روی ویژگی‌های فیزیکی و مکانیکی خاک به عنوان شاخص ­هایی از فرسایش‌پذیری، بررسی شد. نمونه خاک از محدوده تالاب هورالعظیم به عنوان یکی از کانون­ های گرد و غبار جمع‌آوری و پس از اعمال تیمارها، به مدت ۹۰ روز در سینی ­هایی به ابعاد (۱۰ × ۳۰ × ۷۰ سانتی­متر) انکوباسیون گردید. پس از اتمام انکوباسیون سینی ­ها درون تونل باد قرار داده شد و تحت تأثیر وزش باد با سرعت ۱۵ متر بر ثانیه در ارتفاع ۲ متری از سطح خاک قرار گرفتند. مهمترین پارامترهای فیزیکی و مکانیکی اندازه‌گیری شده شامل پایداری خاکدانه، مقاومت فروروی، مقاومت کششی، شاخص تردی خاکدانه، مقاومت برشی، شاخص سله، شاخص بافت خاک و درصد ماده آلی بودند. نتایج نشان داد که هر سه تیمار در دو سطح رطوبتی، به طور معنی ­داری سبب افزایش تخلخل، مقاومت کششی و کاهش شاخص سله در مقایسه با نمونه بدون تیمار شدند (P<۰,۰۱). همچنین زغال زیستی باگاس نیشکر و زئوپلانت (سطح ۲ درصد) به طور معنی­ داری مقاومت برشی را افزایش، در حالی‌که زغال زیستی کنوکارپوس اثر معنی ­داری بر مقاومت برشی نداشت. در مجموع تیمارهای مورد استفاده با ایجاد لایه محافظ (Armoring effect) در سطح خاک و نیز افزایش پایداری خاکدانه‌ها، منجر به کاهش فرسایش شدند.

دانلود مقاله

به اشتراک گذاری این مطلب:

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *