گل های محمدی راه نجات تنفس های به تنگ آمده از گردو غبار

مراکز بیوتکنولوژی، کار کشت بافت گیاهی را انجام می‌دهند و یکی از افتخارات آنها  بهره‌گیری از نهال گل محمدی برای مقابله با ریزگردها است.

پژوهش خبری صدا و سیما: یکی از معضلات کشور ما طی سال­ها و دهه‌های اخیر، مقوله ریزگردها یا گردوغبار هستند که از غربی‌ترین تا شرقی‌ترین نقطه جنوب ایران را درگير كرده است و با توجه به خشک بودن منطقه و در نتیجه بروز پدیده طوفان و گردو غبار همواره براي مردم منطقه مشکلات مختلفي ايجاد كرده است:که عمده­ ترین آنها مشكلات جسمي(تنفسی، چشمی، قلبی) و مشكلات كشت و كار و زراعت است.

چهار راهكار برجسته براي برون رفت از اين معضل وجود دارد كه شامل: مالچ ­های‌ نفتی، مالچ‌های بیولوژیکی، ریختن سنگ ریزه، پوشش گیاهی (گیاه و گیاهچه ­ها) است. از تمام این چهار موارد مطلوب­ترین و بهینه ­ترین آن برای مبارزه با ریزگردها پوشش گیاهی است.

با کاهش پوشش گیاهی در سال­های اخیر طوفان­ های گرد و غبار و فرسایش بادی در منطقه افزایش چشمگیری داشته است که کاشت درختان و گیاهان مقاوم و متناسب با مناطق خشک همچون گل محمدی تاثیر زیادی بر منطقه خواهد داشت. اما سوالی که در اینجا مطرح است این است که آیا پوشش گیاهی گل محمدی از طریق تکثیر کشت بافت مناسب برای این منطقه هست و تاثیری برکاهش گرد و غبار و کاهش فرسایش خاک منطقه داشته است؟

برای از بین بردن گرد و غبار در مناطق جنوبی کشور بهترین روش استفاده از پوشش گیاهی و تولید گل محمدی به روش کشت بافت است.

گل محمدی در ایران

گل محمدی از قدیمی ­ترین و مهم­ترین رزهاست کـه در بیشتر نقاط ایران بـه منظور تولید عطر و گلاب و بـه عنوان گیاه تزیینی مـورد توجه بسیار قرار داشته و کشت می­شود. استخراج گلاب از گل محمدی یکی از تولیدات مهم اقتصادی کشور بوده، بـه طوری کـه هـر ساله گلاب تولید شده و اسانس حاصل از آن علاوه بر مصرف داخلی به خارج از کشور نیز صادر می­شود.

از آنجا کـه این گیاه دارای ارزش اقتصادی- دارویی است از یک طرف باید به شناسایی توسعه با عملکرد و پایداری بالای آن پرداخت و از سوی دیگر باید سطح زیر کشت این گیاه را در مناطق مختلف کشور گسترش داد. این امر جز با شناخت انواع مقاوم و سازگار این گیاه با مناطق مختلف کـه دارای آب و هوای متفاوت هستند مقدور نخواهد بود.

مناطق مختلف، شرایط اکولوژیکی متفاوتی دارند. بنابراین باید ارقامی انتخاب و گزینش شوند که علاوه بر پایداری، ثبات عملکرد، ترکیبات گیاه، مقاومت بـه آفات و بیماری­ها و با شرایط محیطی سازگار باشند. از آنجایی کـه شرایط محیطی بـه ویـژه خشکی مهـم­تریـن عامل محدود کننده رشد و عملکرد گیاهان است، مقاومت به خشکی همواره یکی از هدف­های مهم اصلاح نباتات می­باشد. وضعیت عملکرد نسبی ژنوتیپ­ ها تحت شرایط تنش خشکی و نیز در شرایط آبیاری به عنوان نقطه شروعی برای شناسایی صفات مرتبط با مقاومت خشکی و گزینش ژنوتیپ برای تحمل خشکی است. با توجه به دامنه گسترده و سابقه کشت و کار گل محمدی در مناطق بـا اقلیم­هـا و شرایط آب و هوایی مختلف، در صورت ارزیابی توانمندی­های ایـن گیاه در تحمل شرایط نامساعد و استفاده و بـه کارگیری تنوع ژنتیکی مناسب بین ارقام مختلف، امکان استفاده حداکثر از منابع آبی و خاکی کشور فراهم خواهد شد.

نقش مراکز بیوتکنولوژی در مقاوم سازي پوشش گياهي

مراکز بیوتکنولوژی؛ مراكزي هستندكه كار کشت بافت و کار سلول گیاهی انجام می­دهند، عملكرد آنها مثل مجموعه رویان اما در بخش گیاهی است. پایه­ های گیاهان دانه­ دار، هسته­ دار، گیاهان دارویی، گل­های زینتی را تولید می­کنند کشور خیلی از پایه گل­های زینتی را قبلاً از خارج کشور وارد می­کردند در بخش گیاهان دارویی در بخش گل محمدی به صورت ویژه کار شده است.

متوسط برداشت گل محمدی در ایران با روش هاي سنتي ۲/۱ تا ۸/۱ تن در هکتار است در حالی که بلغارستان که اين گل را از ایران برده است ۸ تا ۱۰ تن در هکتار برداشت می­کند. اما با استفاده از روش كشتباف تناژ تولید گل محمدي در ایران به ۶ تا ۸ تن در هکتار رسيده است.

مقابله با ریزگردها از طریق کشت گل محمدی

در اقليم كشور ایران چهار مشکل عمده وجود دارد: کم ­آبی، اراضی شیب­دار، ریزگردها و آب شور بعضی مناطق کشور و همچنين برای از بین بردن ریزگردها یا گرد و غبار ۴ راهکار وجود دارد. ۱-استفاده از مالچ نفتی که نامطلوب است ۲- استفاده از مالچ بیولوژیکی  ۳- استفاده از سنگریزه، ۴- استفاده از پوشش گیاهی، که پوشش گیاهی بهترین موارد برای از بین بردن ریزگردها می­باشد.

در نامطلوب‌ترین مناطق ایران شامل منطقه سیستان و بلوچستان با بادهای ۱۲۰روزه که در سال های اخیر به بادهای ۲۰۰ روز تبدیل شده است، را براي اين مدل كشت گل محمدي انتخاب شد. خشکی هوا، گرما و بادها که با خشک شدن دریاچه هامون ریزگردهای بسیار زیادی را برای منطقه ایجاد کرده است شرايط سخت زيست محيطي را براي اين منطقه فراهم آورده بود، در سه سال گذشته با روش كشت بافت در آنجا گل محمدی کاشته شد. گل­های محمدی که در آن منطقه با همکاری کامل جهاد کشاورزی استان سیستان و بلوچستان کاشته شده تعجب همه را برانگیخته است.

این چیزی را که مراکز بیوتکنولوژی ابداع کردند بومی ایران و اثرات مثبت آن در منطقه اثبات شده است. اولین کارکردی که تولید این گل­ها دارند مقابله با ریزگردها است. علاوه بر مقابله با ریزگردها، كاشت گل محمدي در اين منطقه توانسته براي بوميان آن منطقه درآمدزایی داشته و حس مشارکت­جویی مردمي را افزايش دهد.

در عرض یکسال کشت گل محمدی به اين روش توانسته، رشد و ارتفاع بالای ۲ متر و مقاومت بسیار مطلوب در مقابله با ریزگردها داشته باشد، آنچه را که از این حوزه به نظر بسیار ارزشمندتر است مقوله اشتعال­زایی مولد و درعین حال ثروت­ سازی برای مردم منطقه است.

در نوار مرزی ایران و افغانستان، ۲۵ نقطه کاشت گل محمدی به روش کشت بافت انجام شده است. لازم به ذكر است كه گل محمدی در عرض یکسال می­تواند به گلدهی و همچنين طی سه سال به اوج باردهی خود برسد. و ۷۰ سال هم در مقابل کم‌آبی، شوری با ای سی ۷ تا ۸ هزار مقاومت خواهدكرد، اين نوع كشت حتي  در آب­های شور منطقه قم هم پاسخ مطلوب داده است. نکته مهم این است که اين نوع كشت در سطح وسيع مي­تواند به جغرافیای سیاسی منطقه و کشاورزان کمک كرده و درآمدزایی بسیار قابل توجهی توليد كند و چون برای آنها کارآمدی اقتصادی داشته، به طور خودانگيخته و مردمي به توسعه آن اقدام كرده و مشاركت مردمي را در اين زمينه بالا خواهد برد كه اين خود مصداقي عيني از فرمايشات مقام معظم رهبري در ايجاد اقتصاد مردمي و يا همان شركت دادن مردم در امر اقتصاد است.

کاری که دولت در حال حاضر انجام می­دهد گز پاکستان را می­آورد که اصلاً بومی ایران نیست به یک پیمانکار می­دهد و پیمانکار وقتی با مشکل کم آبی برمی ­خورد بعد از یکسال رهایش می­کند. ولی اگر دست مردم باشد و مردم ببینند از این کار سود می­ برند و کارکرد اقتصادی برایشان دارد، از اين نوع كشت استقبال خواهند كرد.

بزرگترین مشکلی که ایران در منطقه زاهدان، دارد خروج نفت به دليل عدم وجود اشتغال و تخريب زيست محيطي و مشكل كم آبي است. ولی پرورش گل محمدی به روش کشت بافت، مقاوم به کم آبی است و درآمدزایی بالايي هم دارد. با توجه به مهاجرت مردم به شهرها، توسعه و اقتصادي كردن توليد گل محمدي و فرآورده­هاي آن علاوه بر اشتغال­زایی و جلوگيري از مهاجرت ميتواند صنعت پايداري براي ايجاد شغل و حفاظت اصولي از محيط زيست، در اين مناطق باشد. برآوردي كه انجام شده نشان مي­دهد كه اگر ۵ تن تولید در هکتار داشته باشيم و کیلویی ۱۰ تا ۱۱ هزار تومان فروش برود، حداقل ۵۰ میلیون تومان درآمد در هر هکتار بدست مي ­آيد.

استان سیستان و بلوچستان آمایش سرزمین گل محمدی را قبلاً داشته است مخصوصاً منطقه سیستان در ۵ شهرستان آن به نام زابل، زهک، نیمروز، میرجاوه، هیرمند و تقریبا در فاصله ۵ تا ۷ کیلومتر با مرز افغانستان اين نوع كشت انجام شده و مورد استقبال نيز قرار گرفته است.

 کشت گل محمدی در ارتفاع ۱۰۰۰متر به بالا از سطح دریا نيز امتحان خود را به خوبي پس داده است. به طوريكه در جاهایی که ارتفاع ۱۴۰۰ تا ۱۴۵۰ متر ارتفاع از سطح دریا داشته، در دو زمان مختلف کشت انجام شده است، یکی دهه اول مهر و دیگری در اسفند ماه و البته كشت دهه اول مهر، به اين دليل كه گلدهي را يكسال جلو انداخت، خیلی بهتر جواب داده است و از نظر عملکردی، اسانس، عطر و بوی گل هم بسیار قابل توجه بود و رشد قابل توجهی داشت. با توجه به شرایط بد آب و هوایی و بادهای ۱۲۰ روزه که تقریبا آن منطقه، ۶ ماه از سال درگیر این شرایط است، ولی رشد و عملکرد این کشت بسیار راضی کننده بوده است.

امکان استفاده از تفاله­ هاي این گیاه بــه عنوان کود جهت تقویت زمین و مواد سوختي و هم چنین جلوگیري از فرسایش خاك با  استفاده از کشت این گیاه در شیب­ هاي تند و وجود کارخانه­ هاي سازنده صنایع تبدیلي این محصول در داخل کشور، از جمله مزایای کشت گل محمدی می باشد.

مراكز بيوتكنولوژي در كشور ادعا دارند كه با روش كشت بافت توليد گل محمدي، مي توان با پديده گرد و غبار مبارزه كرد و همچنين با اين مدل مي توان درآمدپايدار، اشتغال مولد ايجاد كرده و همچنين از مهاجرات از روستاها به شهرها نيز جلوگيري كرد.

منبع خبر:

https://www.iribnews.ir/fa/news/2261920

آبرسانی به کانون های فوق بحرانی جنوب شرق اهواز

آبرسانی به عرصه های نهال کاری شده در کانون های فوق بحرانی ریزگردها شرق اهواز

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما مرکز خوزستان ، مدیر کل مدیریت بحران استانداری خوزستان گفت :در این طرح آب کارون از طریق کانال آب پور شریفی به عرصه های نهال کاری شده در کانون های فوق بحرانی ریزگردها در منطقه جنوب شرق اهواز منتقل می شود.

کیامرث حاجی زاده افزود : این کانال با دبی ۱۳ متر مکعب بر ثانیه آب را به ۲۶ هزار هکتار از نهال های کاشته شده انتقال می دهد.

وی ادامه داد : کانال آب پور شریفی  علاوه بر تامین آب مورد نیاز کانون های گرد و غبار ، با اتصال به رودخانه جراحی در جهت تامین آب مورد نیاز نخیلات شادگان هم مورد اسنفاده قرار گرفته  و کشاورزی را در این زمینه احیا می کند.

منبع خبر:

https://www.iribnews.ir/fa/news/2685108/

استفاده از سرباره فولادسازی برای کنترل فرسایش بادی و آلودگی هوا

با ارایه طرحی از دانش آموخته دانشگاه صنعتی اصفهان در سال ۱۳۹۱ امکان کنترل فرسايش بادي و آلودگی هوا، در يکي از بحراني ترين کانون هاي فرسايش بادي در استان اصفهان با استفاده از سرباره فولادسازي بررسی شد.
 
مهندس صفایی با اشاره به این که فرسايش بادي از مهمترين فرآیندهای تخريب و هدر رفت خاک در مناطق خشک و نيمه خشک به شمار مي رود گفت: براي افزايش پايداري سطح خاک و به منظور حفاظت خاک در مقابل فرسايش بادی، علاوه بر پوشش گياهي و بقاياي آن مي توان از پوشش هاي مصنوعي نيز استفاده نمود.
 
وی با اشاره به این که مواد زائد ارزان کارخانه هاي صنعتي از جمله همین پوشش هاي مصنوعي هستند افزود: برای این هدف سرباره فولادسازي که يک فرآورده جنبي صنايع آهن و فولاد محسوب می شود و به مقدار زياد در اصفهان توليد می گردد مورد بررسی قرار گرفته است.
 
وی اظهار نمود که جهت کنترل و مهار فرآيندهاي فرسايش بادي و طوفان های گرد و غبار در استان اصفهان، می توان از سرباره فولاد­سازي با تعيين بهترين ترکيب از این ماده به عنوان مالچ استفاده نمود و به همین دلیل استفاده از سرباره جهت جلوگیری از ایجاد طوفان های گرد و غبار از جمله اهداف اصلی این طرح در نظر گرفته شد.
 
صفایی گفت: در اين تحقيق، امکان استفاده از سرباره فولادسازي مجتمع فولاد مبارکه به عنوان مالچ جهت کنترل فرسايش بادي رسوبات منطقه دشت سگزي اصفهان که يکي از بحراني ترين کانون هاي فرسايش بادي در شرق استان است پرداخته شد.
 
وی با تاکید بر این که سرباره های فولادسازي حاوي مواد و ترکيبات با ارزشي است افزود: در این طرح مناسب ترين ترکيب درصد سطح پوشش، دانه بندي و ضخامت مالچ سرباره و همين طور تأثير آن بر به تله اندازي و تجمع ذرات فرسايش يافته بادي نیز مورد مطالعه قرار گرفت.
 
دانش آموخته رشته بیابان زدایی دانشکده منابع طبیعی دانشگاه صنعتی اصفهان با اشاره به توانایی کنترل فرسایش بادی که نتیجه افزایش زبری سطح خاک و ایجاد پوشش مناسب توسط مالچ سرباره است گفت: با افزايش درصد مساحت پوشش، اندازه و دانه بندي مالچ سرباره ميزان هدر رفت خاک کاهش می یابد.
 
صفایی گفت: مالچ پاشی سرباره همانند مالچ سنگریزه ای بصورت دستی قابل انجام است و دارای کمترین هزینه نسبت به دیگر نوع مالچ پاشی ها از جمله مالچ نفتی می باشد.
 
مهندس صفایی با ارایه نتايج به دست آمده از تأثير سرباره در به تله انداختن ذرات فرسايش يافته بادي،دسترسی فراوان و قیمت ارزان مالچ سرباره و تامین عناصر مورد نیاز گیاهان مناطق خشک از جمله آهن، فسفر و منیزیم را از مهمترین مزیت های این طرح عنوان کرد.
 
گفتنی است احمدرضا صفایی پایان نامه خود را با عنوان ” تعيين بهترين ترکيب سرباره فولاد­سازي (فولاد مبارکه) به عنوان مالچ جهت تثبيت رسوبات فرسايش يافته بادي در خاک­هاي منطقه شرق اصفهان” با راهنمایی دکتر حمیدرضا کریم زاده و مشاوره دکتر مصطفي ترکش اصفهاني و مهندس فرزاد روحانی در دانشکده منابع طبیعی دانشگاه صنعتی اصفهان ارایه نمود.

منبع خبر:

https://news.iut.ac.ir/content/

خسارات سالانه ۳۳۰ میلیارد ریالی فرسایش بادی به استان سمنان

رییس اداره امور بیابان اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری سمنان : فرسایش بادی براساس آخرین مطالعات در سال ۹۸، سالانه ۳۳۰ میلیارد ریال خسارت اقتصادی و زیست محیطی در این استان به بار می آورد.

به گزارش خبرگزاری صداوسیمای استان سمنان، علی ترابی افزود: ۳۲ کانون بحرانی فرسایش بادی در استان سمنان وجود دارد که یک میلیون و ۳۷۰ هزار هکتار از عرصه‌ منابع طبیعی را تحت تاثیر قرار داده است.
وی بیان کرد: وسعت کانون بحرانی فرسایش بادی در استان سمنان طبق آخرین مطالعات در سال ۹۸، ۵۵۰ هزار هکتار گزارش شده است.
رییس اداره امور بیابان اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان سمنان خاطر نشان کرد: خشکسالی‌های پی در پی و کاهش بارندگی موجب بیابان‌زایی و از بین رفتن پوشش گیاهی در سال گذشته شده است.

وی با بیان اینکه به جز شهرستان مهدیشهر که مناطق بیابانی ندارد، در سراسر استان سمنان عملیات بیابانزدایی انجام می‌شود، خاطرنشان کرد: تاکنون در ۱۱۰ هزار هکتار از مساحت استان سمنان جنگل‌کاری اجرا شده که نقشی مهم در بیابانزدایی داشته است.
وی اظهار داشت: ۶ هزار هکتار عملیات بیابانزدایی سال گذشته با هدف حفظ پوشش گیاهی و مقابله با فرسایش بادی در استان سمنان انجام شد.

ترابی یادآور شد: طرح‌های بیابانزدایی در استان سمنان با اولویت مناطق در معرض فرسایش بادی و کانون‌های گرد و غبار اجرا می‌شود.
رییس اداره امور بیابان اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری سمنان گفت: سال گذشته بیش از ۱۳ میلیارد ریال برای بیابانزدایی در استان اختصاص یافت که بیش از نیمی از این اعتبارات تخصیص یافت و قول‌هایی برای تخصیص باقیمانده اعتبارات اختصاص یافته داده شده است.

منبع خبر:

https://www.iribnews.ir/fa/news/2716901/

احتمال وقوع گرد و غبار در مناطق جنوبی و غربی استان تهران و آذربایجان شرقی

تهران – ایرنا – هواشناسی استان تهران اعلام کرد: امروز یکشنبه (۲۸ اردیبهشت) گاهی وزش باد شدید در نواحی جنوبی و غربی استان با احتمال وقوع گرد و خاک پیش بینی می شود.

بر اساس بررسی داده ها و نقشه های پیش یابی روز یکشنبه هواشناسی تهران، امروز و فردا آسمان این استان کمی تا نیمه ابری گاهی همراه با وزش باد و در مناطق شمالی به ویژه در ارتفاعات در ساعات بعدازظهر رگبار پراکنده باران انتظار می رود.

تبریز – ایرنا – رییس گروه پیش بینی اداره کل هواشناسی آذربایجان‌شرقی گفت: با نفوذ سامانه بارشی جدید، آسمان استان از روز دوشنبه تا پایان هفته همراه با غبار محلی و رگبار باران می‌شود.

محمد امیدفر، روز شنبه در گفت و گو با ایرنا افزود: بررسی نقشه‌های هواشناسی نشان دهنده آسمانی صاف تا کمی ابری در روزهای شنبه و یکشنبه در استان بوده که از بعد از ظهر با افزایش موقت ابر و در برخی نواحی با غبار محلی همراه است.

وی اظهار داشت: از بعد از ظهر روز دوشنبه بر میزان ابرها افزوده شده و در برخی نواحی به ویژه شمالی و شرقی استان احتمال رگبار باران، غرش آذرخش و گرد و خاک وجود دارد و این وضعیت تا روز پنجشنبه ادامه خواهد داشت.

رییس گروه پیش بینی اداره کل هواشناسی آذربایجان‌شرقی گفت: روز جمعه آسمان استان صاف تا کمی ابری بوده و از بعد از ظهر این روز شاهد افزایش موقت ابر و در برخی نواحی غبار محلی خواهیم شد. 

منبع خبر:

https://www.irna.ir/news/83790431/

https://www.irna.ir/news/83789277

قرار گرفتن طرح مالچ‌پاشی زیستی در دستور کار مسوولان میبد

یزد- ایرنا- به دنبال بررسی‌های کارشناسی اجرای آزمایشی طرح مالچ‌پاشی زیستی در میبد در دستور کار قرار گرفت.

معاون برنامه‌ریزی و هماهنگی امور عمرانی فرماندار میبد با اعلام این خبر به ایرنا گفت: این طرح تحقیقاتی در پژوهشگاه ملی مهندسی ژنتیک و زیست فناوری کشور انجام شده و با نتایجی که داشته در استان یزد و در میبد به صورت آزمایشی اجرا می‌گردد تا با توجه به شرایط آب و هوایی در صورت مثبت بودن در سطح گسترده‌تری اجرا شود.

فرزین خادمی با اشاره به اینکه مالچ به صورت‌های سنگریزه‌ای ، قیری و یا  زیستی است که برای جلوگیری  از بلند شدن گرد و غبار در هنگام وزیدن باد شدید بر روی خاک پاشیده می‌شود ادامه داد: مالچ زیستی فراوری شده از آب و مواد بیولوژیکی است و خاصیت کودی برای درختان نیز می‌تواند داشته‌باشد.

وی افزود: طرح یاد شده از طریق نصب مخزن‌های آب سه هزار لیتری  که موادی به آن افزوده و فرآوری می‌شود در نقاط تعیین شده و پاشیدن مواد بر روی خاک‌های منطقه و سپس اندازه گیری تاثیر مواد اجرا می‌گردد.  

وی ادامه اظهار داشت : در این ارتباط با حضور هیئت علمی پژوهشگاه ملی مهندسی ژنتیک و زیست فناوری کشور و مسوولان محیط زیست از  کمربند غربی میبد ، چند کارخانه کاشی و مرکز تحقیقات ژنتیک بازدید شد و نصب مخازن و کمک گرفتن از امکانات کارخانجات برای تولید مواد مورد بررسی قرار گرفت.  

این مسئول تصریح کرد: همیشه آمدن گرد و خاک به خصوص در کمربند غربی ، حجت آباد و مناطق  قرار گرفته در مسیر کانال باد تصافات زنجیره‌ای را موجب می‌شود ، همچنین ریزگردها را تا کیلومتر ها انتقال میدهد و مشکلات زیادی را به وجود می‌آورند.

وی ادامه داد: بر این اساس برای جلوگیری از به وجود آمدن این مشکلات پیگری‌هایی توسط فرماندار با رفتن فرماندار به تهران انجام گرفت و به دنبال آن  انشاءالله اجرای این طرح که در ابتدا به صورت آزمایشی است با همکاری فرمانداری ، دانشگاه میبد ، مرکز تحقیقات  ژنتیک و پژوهشگاه ملی مهندسی ژنتیک و زیست فناوری کشور پیگیری می‌شود و نتایج خوبی از آن به دست می‌آید.

عضو هیئت علمی پژوهشگاه ملی مهندسی ژنتیک و زیست فناوری کشور هم گفت: طرح تثبیت خاک برای مهار گرد و غبار توسط ستاد حفاظت محیط زیست و ستاد ملی گرد و غبار برای  ارزیابی تثبیت کننده‌ها و مالچ‌های غیر نفتی انجام می‌شود تا در صورت به صرفه بودن و کارایی داشتن جایگزین  تثبیت کننده‌های نفتی برای استفاده در بعضی از مناطق شوند.

فاطمه تنابنده افزود: از آنجا که بخش غربی استان یزد در منطقه میبد با قرار گرفتن در کانال باد دچار فرسایش بادی شده و زمین‌ها نیز مستعد ایجاد گرد و غبار هستند و مشکلاتی را به وجود آورده‌اند منطقه کمربند غربی شهر میبد برای تست تثبیت کننده‌های در نظر گرفته شده‌است.

وی از جمله این تثبیت کننده ها را یک مورد مرتبط به پژوهشگاه ملی مهندسی ژنتیک و زیست فناوری ذکر کرد که یک تثبیت کننده زیستی و بیولوژیک و سازگار با محیط زیست است و تست‌های اولیه آن مورد تایید سازمان حفاظت محیط زیست قرار گرفته و قرار است تست میدانی آن نیز در منطقه میبد با همکاری دانشگاه یزد انجام شود.

مجری طرح تثبیت گرد و غبار در ادامه گفت:استفاده از تثبیت کننده زیستی یاد شده در یک منطقه برداشت در کمربند غربی به عنوان تست اصلی و دیگری در منطقه ماسه بادی به صورت آزمایشی انجام می‌شود و در صورت حواب‌دهی به صورت گسترده تر با توجه به ساختار ، صنایع ، امکانات و پتانسیل مناطق و شرایط موجود مورد استفاده قرار خواهدگرفت.

عضو هیئت علمی پژوهشگاه ملی مهندسی ژنتیک و زیست فناوری با اشاره به اینکه  در این ارتباط یک سری بازدید و یک نشست هم اندیشی برای اجرای این طرح انجام شده‌است، از همکاری مسوولان میبد در بازدید و بررسی‌های میدانی برای اجرای آزمایشی طرح قدردانی کرد.

کانال باد میبد یکی از ۱۹ کانال بحرانی کشور و به وسعت ۱۷ هزار هکتار است ، در سال ۸۵  دو هزار هکتار از این اراضی که در حوزه آبخیزداری قرار دارد ، نهال‌کاری شده‌است.

مرکز شهرستان ۱۰۵هزار نفری میبد در ۵۰ کیلومتری شمال غرب شهر یزد مرکز این استان قرار دارد.

منبع خبر:

https://www.irna.ir/news/83787828

کشت ۲۳۳ هزار اصله نهال آتریپلکس و قره داغ در کویر میقان اراک

اراک – ایرنا – رئیس اداره امور بیابان اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان مرکزی گفت: ۲۳۳ هزار و ۲۰۰ اصله نهال گلدانی آتریپلکس کانی سنس و قره داغ در کانون های بحرانی فرسایش بادی کویر میقان اراک کشت شد.

«آتنا فرجی» روز چهارشنبه در گفت و گو با ایرنا افزود:  این نهال‌ها با صرف ۳۵ میلیارد ریال از محل اعتبارات سفر ریاست جمهوری به استان مرکزی کاشته شده‌ است.

وی ادامه داد: مقابله با گرد و غبار، بهبود پوشش گیاهی، تثبیت فرسایش خاک و جلوگیری از ازدیاد کانون‌های بحرانی فرسایش بادی کویر میقان اراک از مهمترین اهداف کشت این نهال‌ها در حوزه کویری میقان اراک بوده است.

رئیس اداره امور بیابان اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان مرکزی یادآور شد:  گیاه آتریپلکس کانی سنس و قره داغ از نهال‌های مقاوم و سازگار با منطقه کویر میقان اراک است که در یک هزار هکتار از اراضی حاشیه کویر میقان این شهرستان کاشته شده‌ است.

فرجی خاطرنشان کرد: این گیاهان مقاوم به خشکی و تنش پس از ۲ سال آبیاری می‌توانند به‌صورت طبیعی به رشد خود ادامه دهند.

وی ادامه داد: کویر میقان اراک با مساحت کلی ۵۰ هزار هکتار، دارای ۱۱ هزار و ۵۸۰ هکتار کانون بحرانی و در معرض خطر فرسایش بادی است که به‌دلیل همجواری با کلانشهر اراک، جلوگیری از فرسایش خاک و مقابله با گرد و غبار  آن ضروری است.

رئیس اداره امور بیابان اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان مرکزی افزود: حفاظت، احیا و توسعه پوشش گیاهی از جمله مهمترین عوامل مقابله با گرد و غبار و فرسایش بادی در کویر میقان اراک است.

استان مرکزی با ۲۹ هزار و ۵۳۰ کیلومتر مربع وسعت، حدود یک و ۸۲ صدم درصد از مساحت کشور را به خود اختصاص داده که ۷۰ درصد آن را عرصه های منابع طبیعی تشکیل می‌دهند.

تالاب کویری میقان اراک در ۱۵ کیلومتری شمال شرق اراک واقع شده و به‌عنوان یکی از زیستگاه‌های مهم ۱۴۰ گونه پرنده است.
دریاچه فصلی آن علاوه بر نقش محوری در حوزه تنوع زیستی، اثرات مستقیم در مهار کانون‌های تولید شن، نمک و آلایندگی هوای اراک دارد.

منبع خبر:

https://www.irna.ir/news/83783545/

اختصاص ۱۹۰ میلیارد تومان برای مالچ پاشی در سیستان و بلوچستان

مالچ

زاهدان- ایرنا- استاندار سیستان و بلوچستان گفت: همزمان با سفر وزیر جهاد کشاورزی به استان ۱۹۰ میلیارد تومان اعتبار به منظور مالچ پاشی سه هزار و ۳۰۰ هکتار از اراضی منطقه اختصاص یافت.

احمدعلی موهبتی در جمع خبرنگاران اظهارداشت: همچنین در سفر یک روزه وزیر جهاد کشاورزی به منطقه سیستان با اختصاص ۵۰ میلیارد تومان اعتبار جهت مالچ پاشی ۹۰۰ هکتار از اراضی این منطقه که کانون بحران گرد و غبار هستند موافقت شد.

 وی افزود: با توجه به بارش باران رحمت الهی و ورود آب از کشور افغانستان  پخش آب در ۱۴ هزار هکتار از اراضی شمال سیستان و بلوچستان که کانون گردوغبار بود انجام شده است.

 استاندار سیستان و بلوچستان خاطرنشان کرد: تا پایان سال مالی مجموعه پروژه‌های مورد بهره‌برداری استان در بخش بیابان زدایی به ۲۵۰ میلیارد تومان می‌رسد که بخشی از این پروژه‌ها در حال اجرا است.

به گزارش ایرنا، تداوم خشکسالی‌های ۲ دهه در سیستان و بلوچستان سبب افت آب‌های زیر زمینی و خشک شدن قنات‌های متعدد و در نتیجه از بین رفتن زیر ساخت‌های بخش کشاورزی و نابودی اکوسیستم طبیعی در سطح وسیعی از اراضی کشاورزی این استان شده است.

سیستان و بلوچستان با افزون‌ بر ۱۱ درصد از مساحت ایران به دلیل تنوع اقلیمی و وضعیت توپوگرافی رویشگاه گیاهان منحصر بفرد است به طوریکه از این گستره ۱۰.۵میلیون هکتار آن را مرتع، ۱.۲ میلیون هکتار جنگل و ۵.۶ میلیون هکتار را بیابان تشکیل می‌دهد.

منبع خبر:

https://www.irna.ir/news/83784573

گرد و غبار ادارات فهرج را به تعطیلی کشاند

کرمان – ایرنا – مدیرکل حفاظت محیط زیست استان کرمان گفت: گرد و غبار ۸۳ برابر حد مجاز در هوای فهرج، ادارات این شهرستان را به تعطیلی کشاند.

مرجان شاکری روز چهارشنبه در گفت و گو با خبرنگار ایرنا با تاکید بر اینکه میزان وجود گرد و غبار در فهرج به حد خطرناک رسیده است از مردم این شهرستان خواست در منازل خود بمانند.

وی ادامه داد: ستاد بحران شهرستان فهرج دقایقی قبل تصمیم بر تعطیلی ادارات این شهرستان گرفت.

مدیرکل حفاظت محیط زیست استان کرمان با اشاره به وزش باد و گرد و غبار و همچنین افزایش غلظت ریزگردها در هوای شهر فهرج از صبح امروز (چهارشنبه) گفت: گرد و غبار در هوای شهرستان فهرج از ساعت ۶ صبح امروز با گذر از ۱۰ برابر حد مجاز آلایندگی آغاز شد و بعد از مدت کوتاهی به ۵۵ برابر رسید.

وی با بیان اینکه شاخص آلایندگی هوا در شهرستان فهرج در کمتر از یک ساعت به ۸۳ برابر حد مجاز رسید تصریح کرد: این شرایط به دلیل وزش باد و گرد و غبار به وجود آمده و شرایط این شهرستان را در حالت خطرناک قرار داده که هنوز به حالت پایداری نرسیده است.

شاخص آلایندگی ناشی از ذرات معلق در هوا بین صفر تا ۵۰ هوای پاک، ۵۰ تا ۱۰۰ هوای سالم، بین ۱۰۰ تا ۱۵۰ هوای ناسالم برای گروه های حساس، ۱۵۰ تا ۲۰۰ هوای ناسالم برای تمام افراد و از ۲۰۰ به بالا خطرناک است.

ذرات معلق هوا (PM) اصطلاحی است که برای توصیف ذرات جامد و مایع پراکنده شده در هوا استفاده می شود.

ذرات معلق هم از نظر جنس و هم از نظر سایز بسیار متنوع است ولی با توجه به اندازه آنها به سه نوع ذرات درشت (coarse particles) یا PM۱۰ ذرات ریز (fine particles) یا PM۲.۵ و ذرات بسیار ریز (ultra fine particles) یا PM۰.۱ تقسیم می شود.

مرکز شهرستان فهرج در ۲۶۰ کیلومتری شرق کرمان و مجاورت شهرستان بم قرار دارد.

منبع خبر:

https://www.irna.ir/news/83785945/

مهار موفق ریزگردها در سمنان با روش‌های دوستدار طبیعت

سمنان- ایرنا- استان سمنان با اجرای طرح عملیات زیستی و مکانیکی مانند اجرای مالچ ریگی و تقویت پوشش گیاهی به خوبی توانسته است، بدون استفاده از مالچ نفتی، ریزگردها را کنترل کند تا بتواند داوطلب عنوان دوستدار طبیعت در کشور و جهان باشد.

استان سمنان برای اولین بار در کشور طرح پژوهشی مالچ ریگی را به صورت آزمایشی در محدوده غرب استان سمنان، درمحدوده عوارضی اتوبان گرمسار- قم در وسعت ۵۰ هکتار به پیشنهاد پروفسور پرویز کردوانی پدر علم کویر شناسی که از اهالی همین استان است اجرا کرد تا برای مهار ریزگردها در کشور الگو باشد.

مالچ در واقع ایجاد پوشش بر روی خاک با اهداف مختلف گفته می‌شود و یکی از پوشش هایی که در استان سمنان برای مقابله با ریزگردها به ابتکار پدر علم کویرشناسی انجام شد، پاشش ریگ بر مناطق و کانون ریزگردها بود که اکنون بعد از گذشت یکسال بومیان منطقه از اجرای طرح احساس رضایت دارند.

خشکسالی، کم آبی، از بین رفتن پوشش گیاهی، استفاده بیش از حد از منابع آب زیرزمینی موجب گسترش و زایش پدیده‌ای به نام بیابانزایی می‌شود و ایجاد یک انسجام ملی و عزم جدی برای مدیریت مصرف آب و حفظ پوشش گیاهی راهکارهایی برای مقابله با آن عنوان می‌شود .

در سال‌های اخیر اقدام‌های ارزشمند زیستی در کشور انجام شده است؛ مانند نهال کاری، آبیاری و مراقبت از آن، بذرکاری با استفاده از گونه های گیاهی مقاوم مانند تاغ، آتریپلکس، قره‌داغ و اِسکَمبیل، مدیریت هرزآب و تثبیت تپه های ماسه ای با احداث بادشکن برای جلوگیری از بیابانزدایی و کنترل فرسایش، اما در برخی مناطق شرایط خاک و آب و هوایی به گونه‌ای است که امکان اجرای طرح های زیستی وجود ندارد و برای مقابله با ریزگردها از روش مالچ‌پاشی استفاده می‌شود.

به گفته پدر کویرشناسی مالچ پاشی می‌تواند به روش ریگ پاشی برای مناطق هموار و دارای گرد و غبار کاربرد داشته باشد و برای مهار ماسه‌های روان از روش مالچ رُسی، برداشت تپه ماسه‌ای و  تقویت پوشش گیاهی به جای مالچ نفتی استفاده شود.

به گفته صاحبنظران یکی از ساده‌ترین اقدامات برای تثبیت شن‌های روان و مبارزه با ریزگردها که با صرف هزینه‌ای اندک در مناطق بیایانی مورد استقبال دولت‌هاست، استفاده از روش مالچ پاشی نفتی است.

سمنان استانی با ۶۰۰ هکتار کانون فرسایش بادی

براساس آخرین تحقیق‌های انجام شده، ۶۰۰ هکتار از پهنه استان سمنان درگیر کانون بحران فرسایش بادی و یک میلیون و ۳۷۰ هزار هکتار تحت تأثیر فرسایش بادی است. در استان سمنان ۳۲ کانون بحرانی وجود دارد و بیشترین کانون‌های فرسایش بادی مربوط به جنوب و شرق استان سمنان است.

شهرستان گرمسار با داشتن ۲۸۴ هزار و ۷۰۰ هکتار اراضی کویری یکی از مناطقی است که هر سال با وزش بادهای موسمی ۱۲۰ روزه دچار مشکلات فراوانی می‌شود و در این منطقه برای رهایی از ریزگردها طرح پژوهشی مالچ ریگی  به صورت آزمایشی انجام شد که در کاهش مشکلات نقش مؤثر داشت.
از ۲۸۴ هزار و ۷۰۰ هکتار اراضی کویری شهرستان گرمسار، ۱۵ هزار هکتار مربوط به اراضی بحرانی درجه یک و بقیه مساحت مربوط به اراضی بحرانی درجه ۲ است.

اجرای اولین طرح پژوهشی مالچ ریگی کشور در گرمسار

رئیس اداره بیابان اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان سمنان گفت: مالچ ریگی به عنوان روشی کاربردی و با هزینه پایین برای مقابله با فرسایش بادی، گرد و غبار و بیابانزایی برای اولین بار در قالب طرح پژوهشی در بخشی از منطقه بیابانی گرمسار به پیشنهاد پدر علم کویرشناسی اجرا شده است.

علی ترابی در گفت و گو با ایرنا، ابراز داشت: طرح پژوهشی اجرایی مالچ ریگی به روش پاشش پرتابی انجام شده که براساس پژوهش‌ها، عملکرد مناسب و هزینه کم دارد.

وی تصریح کرد: سازگاری با طبیعت، دائمی بودن و داشتن دوام و مقاومت در برابر تابش نور خورشید، بی نیازی از آب، طبیعی و آسان بودن اجرا و امکان اجرا در طول سال از جمله مزایای مالچ ریگی است.

رئیس اداره بیابان اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان سمنان، افزایش نیافتن دمای محیط، کاهش میزان تبخیر از سطح خاک، کاهش فرسایش آبی و هزینه کمتر نسبت به استفاده از مالچ های نفتی یا شیمیایی را از دیگر مزایای مالچ ریگی عنوان کرد.

وی خاطرنشان کرد: در شرایطی که در منطقه بیابانی قابلیت تثبیت زیستی وجود ندارد، مانند اراضی رسی، نمکی، اراضی شور و پف کرده، به علت وجود میزان زیاد املاح در خاک و یا دوربودن از منابع آبی، برای جلوگیری از فرسایش بادی روش مالچ پاشی استفاده می‌شود.

رئیس اداره بیابان اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان سمنان بیان کرد: طرح پژوهشی اجرایی مالچ ریگی، به صورت مشارکتی با منطقه ویژه اقتصادی گرمسار انجام شده و ۷۰ درصد هزینه اجرای طرح را منطقه ویژه اقتصادی گرمسار پرداخت کرده است.

معضل ریزگردها با ماسه‌روان اشتباه گرفته نشود

پدر علم کویر شناسی ایران در ادامه گفت و گوبا ایرنا سمنان افزود : چالش ماسه‌روان و ریزگرد نباید با هم اشتباه گرفته شود و برای هریک از این چالش‌ها باید راهکار جداگانه اتخاذ کرد.

کردوانی بیان کرد: طرح ریگ پاشی به غیر از تپه های بزرگ ماسه ای در تمام مناطقی که کانون ریزگردها باشد، قابل اجراست.

وی اضافه کرد: در مناطقی که چالش ماسه‌روان وجود دارد باید از راهبرد ایجاد پوشش گیاهی استفاده کرد و گیاهان علفی یکساله مانند تره سودانی کاشته شود.

وی تصریح کرد: در مناطقی که منشا ماسه روان است می‌توان با برداشت ماسه در منطقه و استفاده از آن در بخش‌های مختلف مانند کشاورزی و ساختمانی معضل را حل کرد.

پدر کویرشناسی ایران بیان کرد: روستاهای کلا و کندو در جنوب شهر سمنان روزگاری درگیر ماسه‌های روان بود، اما اکنون احداث ساختمان در منشا ماسه‌های روان و برداشت ماسه‌ها و استفاده از آن در بخش‌های دیگر و تاغ‌کاری برای تقویت پوشش گیاهی، موجب شده تا این معضل برای همیشه در روستاهای کلا و کندو رفع شود.

وی یادآور شد: مالچ نفتی خسارت جبران ناپذیری را به طبیعت وارد می‌کند و راهکارهای زیادی وجود دارد که می‌تواند جایگزین روش هزینه‌بر مالچ نفتی شود.

پدر کویرشناسی ایران اظهار داشت: پاشش مالچ رسی برای تپه‌های ماسه‌ای که امکان برداشت وجود ندارد راهبردی هوشمندانه برای حفظ محیط زیست و طبیعت است.

کردوانی بیان کرد: از مخلوط آب، خاک رس و ماسه به نسبت‌های مشخص مالچ رسی تهیه‌ می‌شود و با ماشین آلات در دسترس به راحتی قابل پاشش و استفاده است.
 

گرمسار با بیشترین غلظت ذرات گرد و غبار موفق در اجرای مالچ ریگی

رئیس‌ اداره منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان گرمسار گفت: بیشترین غلظت ذرات گرد و غبار در این شهرستان سال گذشته یک هزار و ۶۰۰ میکروگرم بر مترمکعب گزارش شد که ۱۰ برابر بیشتر از حد بحرانی است

اسماعیل عرب معصومی با اشاره به حرکت شن‌های روان در منطقه ایستگاه کویر و ایجاد ریزگرد و غبار در منطقه، تصریح کرد: گرمسار سال گذشته سه روز هوای توفانی داشت که از این سه روز، یک روز آن بحرانی بود و تنفس مردم را دچار مشکل کرد.

رئیس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان گرمسار گفت: در هوای گرمسار بیش از ۴۵۰ میکروگرم بر متر مکعب گرد و غبار در روزهای طوفانی گزارش شده است.

وی اضافه کرد: عملیات مهار شن‌های روان در قالب طرح پژوهشی اجرای مالچ ریگی در محدوده استان سمنان، عوارضی اتوبان گرمسار – قم در وسعت ۵۰ هکتار با اعتبار بالغ بر ۷۰ میلیارد ریال اجرا شد.

وی ادامه داد: شهرستان گرمسار با داشتن ۲۸۴ هزار و ۷۰۰ هکتار اراضی کویری یکی از مناطقی است که هر سال با وزش بادهای موسمی ۱۲۰ روزه دچار مشکلات فراوانی می‌شود و مالچ پاشی نقشی مؤثر در کاهش مشکلات داشت.

عرب معصومی بیان کرد: از ۲۸۴ هزار و ۷۰۰ هکتار اراضی کویری شهرستان گرمسار، ۱۵ هزار هکتار مربوط به اراضی بحرانی درجه یک و بقیه مساحت مربوط به اراضی بحرانی درجه ۲ است.

بیابانزدایی با تقویت پوشش گیاهی

رییس اداره امور بیابان اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان سمنان با بیان اینکه برای مقابله گردو غبار در استان از مالچ نفتی استفاده نشده است، گفت: ۶ هزار هکتار عملیات بیابانزدایی سال گذشته با هدف حفظ پوشش گیاهی و مقابله با فرسایش بادی در استان انجام شد.

علی ترابی در گفت و گو با ایرنا ابراز داشت: طرح‌های بیابانزدایی در سال گذشته در قالب طرح‌هایی مانند نهال‌کاری، آبیاری و مراقبت، ایجاد بادشکن اطراف مزارع، مدیریت‌ روان‌آب و بذرپاشی انجام شد.

وی ادامه داد:  از مجموع ۶ هزار هکتار عملیات بیابانزدایی در استان سمنان در سال گذشته ۲ هزار و ۷۵۰ هکتار نهال‌کاری، ۶۰ کیلومتر بادشکن اطراف مزارع و بقیه دیگر اقدامات بیابانزدایی انجام شده است.

وی بیان کرد: سال ۹۷ اعتباری برای بیابانزدایی تخصیص نیافته بود و تنها در حدود پنج هزار هکتار آبیاری و مراقبت انجام شد.

ترابی تصریح کرد: طرح‌های بیابانزدایی در استان سمنان با اولویت مناطق در معرض فرسایش بادی و کانون‌های گرد و غبار اجرا می‌شود.

رییس اداره امور بیابان اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان سمنان افزود: حدود ۵۵۰ هزار هکتار از مناطق بیابانی استان کانون فرسایش بادی است و حدود ۲۰ درصد مناطق در اولویت اقدام‌های بیابانزدایی قرار دارد.

وی با بیان اینکه به جز شهرستان مهدیشهر که مناطق بیابانی ندارد، در سراسر استان سمنان عملیات بیابانزدایی انجام می‌شود، خاطرنشان کرد: ۱۱۰ هزار هکتار در استان تا کنون جنگل‌کاری اجرا شده که نقشی مهم در بیابانزدایی داشته است.

رییس اداره امور بیابان اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان سمنان اظهار داشت: سال گذشته  بیش از ۱۳ میلیارد ریال برای بیابانزدایی در استان اختصاص یافت که بیش از نیمی از این اعتبارات تخصیص یافت و برای تخصیص باقیمانده اعتبارات اختصاص یافته داده شده است.

منبع خبر:

https://www.irna.ir/news/83782083