سایه ویرانگر گرد و غبار بر روی آبسنگ‌های مرجانی

تهران – ایرنا – مدیرکل دفتر زیست بوم‌های دریایی سازمان حفاظت محیط‌زیست گفت: وقتی گرد و غبار بر روی دریاها و اقیانوس‌ها می‌نشیند، اجازه نمی‌دهد نور کافی به آبسنگ‌های مرجانی برسد و بر روی آنها رسوب می‌کند در این شرایط فیتوپلانگتون‌هایی که با آبسنگ‌ها همزیستی دارند دیگر قادر به انجام عمل فتوسنتز نیستند از این رو مرجان‌ها را ترک می‌کنند که این مساله موجب تنهایی و سفیدشدگی آنها می‌شود.

آبسنگ های مرجانی به جنگل های دریایی معروفند و با اینکه فقط یک درصد از بستر دریاها را پوشانده اند اما ۲۵ درصد حیات دریاها را در خود حفظ می کنند، بیش از هشت هزار گونه حیاتی در مرجان ها زندگی می کنند و خانه خود را در این سازه های گچی بنا می کنند، این موجودات از قدیمی ترین اکوسیستم های زمین هستند و جوان ترین مرجان ها ۱۸۰۰۰ سال عمر دارند.

حال با توجه به اهمیت و کارکرد مهم این اکوسیستم های دریایی دخالت انسان در دریاها و اقیانوس ها اعم از ساخت و ساز و فعالیت اسکله ها، ساخت جزایر مصنوعی، استحصال دریا، ساخت و ساز، خطوط لوله، نشت نفت، لنگر اندازی و تورهای صیادی رها شده در مناطق مرجانی و فعالیت‌های غواصی از یک سو و تغییرات اقلیم و گرمایش زمین از سوی دیگر حیات این گونه های ارزشمند را در معرض نابودی قرار داده است که پیش بینی می شود با ادامه روند فعلی تا سال ۲۰۵۰ ، حدود ۶۰ درصد تمام آبسنگ های مرجانی جهان تخریب شود، اما در این میان هشت درصد آبسنگ های مرجانی دنیا در خلیج فارس موجود است که نشان از منحصر به فرد بودن زیست بوم این منطقه دارد.

در کنار تمام این عوامل بروز توفان های گرد و غباری نیز مزید بر علت شده؛ شاید در نگاه اول اینطور به نظر برسد که توفان ها در خشکی رخ می دهد پس چه ربطی به دریاها و زیستمندان موجود در آنها دارد اما داود میرشکار مدیر کل دفتر زیست بوم های دریایی سازمان حفاظت محیط زیست معتقد است که گرد و غبار با کدروت آب و نرسیدن اکسیژن به کف دریا موجب نابودی و تنهایی آبسنگ های مرجانی می شود.

میرشکار در گفت وگو با خبرنگار محیط زیست ایرنا افزود: وقتی که توفانی شکل می گیرد حجم زیادی از گرد و غبار به هوا بلند می شود و بعد از طی کردن مسافتی طولانی بر زمین می نشیند حال ممکن است این زمین دریا و اقیانوس ها باشد.

وی اظهار داشت: وقتی که گرد و غبار بر روی دریاها و اقیانوس ها می نشیند موجب کدورت آب می شود و اجازه نمی دهد نور کافی به آبسنگ های مرجانی برسد، همچنین بر روی آبسنگ ها رسوب می کنند که در این صورت فیتوپلانگتون هایی که با آبسنگ های مرجانی همزیستی دارند دیگر قادر به انجام عمل فتوسنتز نیستند از این رو مرجان ها را ترک می کنند که این مساله موجب سفیدشدگی آنها می شود که این تاثیر مستقیم گرد و غبار بر روی آبسنگ های مرجانی است.

میرشکار با بیان اینکه گاهی هم گرد و غبار به طور غیر مستقیم تاثیر می گذارد، گفت: گرد و غبار حاوی عناصری است که موجب بروز شکوفایی جلبکی می شود زیرا با گسترده شدن بر روی سطح آب به ویژه آبهای کم عمقی مانند خلیج فارس مانع رسیدن اکسیژن به سطح آب می شود، البته کاهش اکسیژن در آبهایی با عمق کم در شب بیشتر است که این مساله خود آسیب آبسنگ ها را به همراه دارد.

وی افزود: در روز هم به علت ایجاد لایه ای بر روی آب اجازه نمی دهد نور به آبسنگ ها برسد، همچنین ممکن است مرگ و میر آبزیان بر اثر بروز کشند قرمز محیط را برای آبسنگ های مرجانی غیر قابل زیست کند زیرا زمانی که مرگ و میر زیاد شود مانند تلی روی آب قرار می گیرند که ممکن است حاوی میکروب و ویروس باشند و محیط را برای آبسنگ ها ناامن کنند.

مدیر کل دفتر زیست بوم های دریایی سازمان حفاظت محیط زیست تاکید کرد: با توجه به اهمیت موضوع سازمان حفاظت محیط زیست سالانه تمام جزایر مرجانی خلیج فارس، دریای عمان و خلیج چابهار سالانه را از لحاظ پارامترهای مختلف از جمله تاثیر گرد و غبار بر روی آبسنگ‌های مرجانی پایش می کند و علاوه بر این سلامت محیط زیست دریایی و زیستمندان موجود در آنها مانند علف های دریایی و  جنگل های حرا را نیز مورد بررسی قرار می دهد.

میرشکار ادامه داد: البته برخی مولفه ها مانند آلودگی های نفتی، فلزات سنگین و میکروپلاستیک ها هزینه بر هستند به صورت موردی و همراه با اجرای پروژه ها مورد پایش و بررسی قرار می گیرند اما سایر مولفه ها از لحاظ فیزیک و شیمی، فعالیت های غیر مسوولانه مانند صیادی ، خاکریزی در دریا، ایجاد سازه های ساحلی ، وضعیت اکسیژن آب و شوری سالانه پایش می شود.

منبع خبر:

https://www.irna.ir/news/83845796

نهال‌کاری در کانون‌های گردو غبار بستر تالاب هامون

زاهدان- ایرنا- مدیرکل حفاظت محیط زیست سیستان و بلوچستان گفت:طرح نهال‌کاری در کانون‌های گرد و غبار تالاب بین‌المللی هامون به مساحت بیش‌از یکهزار هکتار آغاز شد.

وحیدپورمردان در گفت‌وگو با خبرنگار ایرنا اظهارداشت: محیط زیست سیستان و بلوچستان برنامه‌های متعددی برای مهار پدیده گرد و غبار در شمال استان در دست اجرا دارد.

وی گفت: از جمله برنامه‌های کنترل گرد و غبار در تالاب بین المللی هامون، قرق ۷۵ هزار هکتار از بستر تالاب به بمنظور حفظ پوشش گیاهی برای سالم ماندن بستر تالاب و کنترل گرد و غبار است. 

مدیرکل حفاظت محیط زیست سیستان و بلوچستان افزود: از دیگر برنامه‌های اجرایی هدایت سیلاب‌ها و دشت‌مال‌های ورودی به تالاب به مناطق هدف و کانون‌های گرد و غبار برای تثبیت بستر تالاب است.

وی بیان کرد: پدیده گرد و غبار با شروع فصل گرما و خشک شدن تدریجی تالاب بین‌المللی هامون و وزش بادهای ۱۲۰ روزه یکی از پیامدهای خشکسالی است که معضلات فراوانی در شمال استان ایجاد کرده است.

پورمردان ادامه داد: یکی از محورهای اساسی که در برنامه احیای تالاب بین‌المللی هامون در دستور کار محیط زیست استان قرار دارد کنترل پدیده گرد و غبار برخاسته از بستر تالاب توسط بادهای منطقه است که برای دستیابی به این هدف برنامه‌های متعددی اجرا یا در دست اقدام است.

منبع خبر:

https://www.irna.ir/news/83849873

مبارزه با بیابان‌زایی با استفاده از سیانوباکتری‌های آبی و نوعی نانوکامپوزیت

بیابان‌زدایی و اوتریفیکاسیون آب (تغذیه‌گرایی) دو مشکل بسیار مهم محیط زیستی در سراسر جهان هستند. برای کاهش هم زمان این دو مساله، محققان چینی ایده جدیدی را پیشنهاد کرده‌اند که شامل تزریق سیانوباکتری‌های آبی (AC) موجود در دریاچه Chaohu به سطح کویر Tengger برای تحریک رشد پوسته‌های بیولوژیکی خاک است. به این منظور، محققان نوعی نانوکامپوزیت با ساختار شبکه‌ای (SAX) متشکل از پلی آکریلات سدیم (SP)، صمغ زانتان (XG) و آتاپولگیت (ATP) ساختند. طی تحقیقات صورت گرفته، SXA پایداری زیستی، گرانروی و توانایی بالایی در نگهداری آب از خود نشان داده و به همین دلیل می‌تواند میکرو-محیطی مناسب برای رشد AC و سیانوباکتری‌های بیابانی (DC) فراهم کند.

این پژوهش در سال ۲۰۲۰، در مجله معتبر انجمن شیمی آمریکا با نام ACS Sustainable Chemistry & Engineering به چاپ رسیده است.

Description: F:\ستاد فناوری گرد و غبار\24-3-99\Untitled.jpg

نتایج این تحقیق نشان داد که ترکیب AC و SXA بطور موثری سبب افزایش مقدار مواد مغذی ماسه شده که این امر به نوبه خود سبب تسهیل رشد DC و پوسته بیولوژیکی خاک می‌شود. یکی دیگر از نتایج مهم این پژوهش، پایداری پوسته‌های بیولوژیکی حاصله به مدت حداقل ۲۱۰ روز بود که این امر نقش بسزایی در تثبیت سطح ماسه‌ای دارد.

در فصل تابستان، تعداد بسیار زیادی از سیانوباکتری‌های آبی (AC) به سرعت در آب رشد کرده و باعث افزایش تقاضای اکسیژن شیمیایی (COD) و کاهش کیفیت آب می‌شوند. از طرفی دیگر، آپوپتوز (مرگ سلولی) AC می‌تواند منجر به انتشار سموم جلبکی شود که برای سلامت انسان‌ها سمی هستند. بنابراین، توسعه روشی مناسب برای استفاده از AC ضروری بنظر می‌رسد.

تاکنون روش‌های مهندسی شده، شیمیایی و بیولوژیکی مختلفی برای مهار بیابان‌زایی توسعه یافته‌اند. روش‌های مهندسی شده عمدتا شامل موانعی (از جمله نی و شاخه درختان) می‌باشند که چیدمان آنها با استفاده از الگوی شطرنجی تنظیم می‌شود. این روش که تا حدودی مؤثر است به حجم کار قابل توجهی نیاز دارد. در روش شیمیایی عمدتا از مواد تثبیت‌کننده ماسه‌ای آلی و معدنی استفاده می‌شود. این روش به سرعت تاثیر خود را نشان می‌دهد اما معایبی از قبیل قیمت بالا و ایجاد آلودگی ثانویه دارد. در مقایسه با روش‌های مهندسی و شیمیایی، روش‌های بیولوژیکی از لحاظ اکولوژیکی پایدارتر هستند.

پوسته بیولوژیکی خاک می‌تواند مقاومت در برابر فرسایش را افزایش داده و سبب تجمع توده خاک شود. علاوه بر این سبب تغییر ذخیره مواد مغذی خاک شده و تعادل انرژی حرارتی آن را حفظ می‌کند و میکرومحیط‌های آب، هوا و خاک را تنظیم می‌کند.

در این پژوهش برای ساخت نانوکامپوزیت SXA، موادSP ، XG و ATP با نسبت وزنی (۳:۱:۳) مخلوط شدند. سپس مقادیر مختلفی از SXA با ۹۰ گرم ماسه در یک لیوان (۲۵۰ میلی‌لیتر) مخلوط شده و ۳۰ میلی‌لیتر آب مقطر بطور مساوی به سیستم اضافه شد. مخلوط حاصل به مدت ۱۲ ساعت در فر (۶۰ درجه سلسیوس) خشک شد.

در ماه آوریل ۲۰۱۹، صفحه شطرنجی از نی برنج ایجاد گردید و در تاریخ ۱ سپتامبر، ۶۷/۱۱ گرم SXA و سپس ۳ لیتر ACCW بر سطح ماسه‌ای (۱ متر × ۱ متر) در صحرای Tengger (N ’32°۳۷ و E ’02°۱۰۵) اسپری شد. روزانه ۲ لیتر آب لوله کشی روی سیستم پاشیده می‌شد. هر ۳ روز یکبار، لایه بالایی ماسه (۲ گرم) جمع آوری و در دمای ۲۴ درجه سلسیوس به مدت ۲۴ ساعت خشک می‌شد.

برای ارزیابی مقاومت ماسه در برابر فرسایش باد (WER)، از تست تونل باد استفاده شد. دستگاه تونل بادی قابل حمل به همراه یک لوله به طول ۳ متر، قطر ۱۵ سانتی‌متر و سرعت باد ۹ متر بر ثانیه، در یک طرف صفحه شطرنجی قرار داده شد و در طرف مقابل یک کیسه پلاستیکی (۱۰ سانتی‌متر × ۱۵ سانتی‌متر) برای جمع‌آوری ماسه‌های جدا شده قرار گرفت. بعد از ۴۰ ثانیه، وزن ماسه موجود در کیسه اندازه‌گیری شد.

همانطور که در شکل ۱ قابل مشاهده است، رنگ ماسه خالص (CK) در سیستم شطرنجی تغییر آشکاری نکرده است. پس از پاشیدن ACCW بر سطح ماسه به مدت ۱۵ روز، رنگ سبز به خاکستری مایل به قهوه‌ای تغییر یافت. رنگ‌ سبز تا حدی در روز بارانی (روز هفدهم) مشاهده شد که به حضور احتمالی سیانوباکتری‌ها نسبت داده می‌شود. در روزهای بارانی، میزان ناحیه سبز در خاک ماسه‌ای حاوی SXA و ACCW بسیار بیشتر از خاک ماسه‌ای با مواد دیگر بود. در روز ۲۱۰ام، سیانوباکتری‌های فیبری و نیز برخی ذرات کوچک در سطح ماسه یا در بین ذرات ماسه مشاهده شدند که نشان‌دهنده پایداری طولانی مدت پوسته بیولوژیکی خاک است.

شکل ۱. عکس ماسه در حضور مواد مختلف در روزهای مختلف. کادر قرمز رنگ، سیانوباکتری سبز موجود در خاک را نشان می‌دهد.

همانطور که در شکل ۲ قابل مشاهده است، میزان WER در نمونه‌های مختلف ماسه‌ای به ترتیب زیر افزایش یافت: CK <ACCW <SXA <ACCW-SXA. توانایی نگهداری آب در نمونه‌های مختلف ماسه‌ای به ترتیب CK < ACCW-induced biocrusts < SXA < ACCW-SXA-induced biocrusts بود.

شکل ۲. الف) وزن ماسه از دست رفته در روز ۳۰‌ام (تصویر موجود درون کادر، دستگاه تونل باد قابل حمل است)، (ب) متوسط رطوبت خاک، (C) ضخامت پوسته. (a) CK، (b) ACCW، (b) SXA، (d) ACCW-SXA)

محققان خاطر نشان کردند که پوسته‌های بیولوژیکی حاصل از ACCW-SXA بطور قابل توجهی ضخیم‌تر از پوسته خاکی ناشی از ACCW در روزهای ۳۰ و ۲۱۰ بود که می‌تواند ناشی از اثر چسبانندگی SXA بر ذرات ماسه و بهبود پوسته بیولوژیکی خاک باشد.

شکل ۳. تصویری شماتیک از مکانیسم تشکیل پوسته بیولوژیکی توسط SXA و AC

تهیه و ترجمه: شبنم تقی پور، دانشجوی دکتری عمران-محیط زیست، دانشگاه صنعتی شریف

دولت دوازدهم برای مقابله با گرد و غبار ۳۷۰ میلیون دلار هزینه کرده است

تهران – ایرنا – دبیر ستاد مقابله با پدیده گرد و غبار گفت: دولت دوازدهم از سال ۱۳۹۶ تا ۱۳۹۹ حدود ۳۷۰ میلیون دلار برای مقابله با گرد و غبار از صندوق توسعه ملی هزینه کرد که چنین اقدامی در دولت‌های قبلی حتی در حد یک دهم و یک صدم نیز سابقه نداشته است.

چند سالی است که استان‌های جنوبی و غربی کشور، درگیر معضلی به نام بحران گرد و غبار است‌ سوغاتی از سوی مناطق بیابانی کشورهای همسایه مانند سوریه، عربستان و عراق که باید با تدبیر و راهکارهای علمی و عملی با آن مقابله کرد، ایران کشوری است که به لحاظ موقعیت جغرافیایی و جریانات جوی بیشترین تاثیر را از این پدیده می‌گیرد به طوری که در زمان وقوع گرد و غبار مردم استان های غربی و جنوبی قادر به خارج شدن از منازل خود نیستند و حتی برخی روستاها که در حاشیه مناطق مستعد قرار دارند تا کمر در خاک فرو می روند.

در واقع ایران به دلیل قرار گرفتن در کمربند خشک و نیمه خشک جهان به طور مکرر در معرض پدیده گرد و غبار قرار داشته به طوری که در سال های ۸۵ و ۸۶ پدیده گرد و غبار با منشاء عراق و سوریه، ایران را تحت تأثیر قرار داد و سطح گسترده ای از کشور را در بر گرفت به طوری که تا نواحی مرکزی و دامنه های جنوبی البرز رسید و تهران را نیز در بر گرفت، همچنین خشکسالی های اخیر، تغییر در رژیم هیدرولوژیکی منطقه با احداث سدها، کانال های انحرافی، تغییر الگوی مصرف، تغییر الگوی کشت و تغییرات اقلیم آثار سوء این پدیده را افزایش داده است.

با توجه به اهمیت مقابله با این پدیده، ستاد ملی مقابله با گرد و غبار با همکاری دستگاه های مرتبط و تخصیص اعتباراتی مناسب به مقابله با آن پرداخت که بنا به گفته علی طهماسبی دبیر ستاد مقابله با پدیده گرد و غبار اجرای اقدامات اساسی و بارندگی های اخیر موجب شده تا حد زیادی از پس گرد و غبار بر آییم.

وی در گفت وگو با خبرنگار محیط زیست ایرنا گفت: ستاد ملی مقابله با پدیده گرد و غبار در دولت دوازدهم بسیار فعال تر از دولت یازدهم بوده است، یکی از اقدامات شاخصی که انجام دادیم این است که کانون های پراکنش گرد و غبار را شناسایی و بعد از آن شدت میزان غبار خیزی این کانون ها را مشخص کردیم.

طهماسبی افزود: از اواسط سال ۹۶ طرح منشاء یابی داخلی گرد و غبار را با یک روش کاملا علمی و با استفاده از تجربیات داخلی و بهره گیری از اقداماتی که در خارج در این راستا انجام شده بود آغاز کردیم و نتیجه این شد که بعد از نزدیک به دو سال کار در کشور، مناطق با پتانسیل غبار خیزی از  بسیار جزئی تا بسیار شدید را شناسایی کردیم که مشخص شد نزدیک به ۵۷ میلیون هکتار است که سالانه حدود پنج میلیون تن غبار تولید می کنند که به طور متوسط این ۵۷ میلیون هکتار حدود هشت کیلوگرم در هر هکتار غبار در هوا پراکنده می کنند.

 دبیر ستاد مقابله با پدیده گرد و غبار ادامه داد: در مرحله بعد بخش های خیلی جزئی که می توانست در حد مجاز تلقی شود را از آن ۵۷ میلیون هکتار حذف کردیم و کانون های غبار خیز مهم را در ۲۳ استان مشخص کردیم و حدود ۳۴.۷ میلیون هکتار برآورد شد که متوسط مقدار غبار خیزی آنها ۴.۲۴ میلیون تن در سال است یعنی سالانه ۴.۲۴ میلیون تن گرد و غبار در مناطق ما برداشت می شود که به طور میانگین به صورت ویژه از این ۳۴.۷ میلیون هکتار ۱۲۲ کیلوگرم در هر هکتار در سال غبار بلند می شود.

وی اظهار داشت: ۲۳ استانی که در کشور تحت تاثیر گرد و غبار قرار دارند در جنوب، جنوب شرق، مرکز و بخش هایی از غرب واقع شده اند که از این تعداد ۹ استان ۸۰ درصد این سطح را پوشش می دهد و شدید ترین ها از نظر کمیت و هم کیفیت هستند که استان های کرمان، خراسان جنوبی، سیستان و بلوچستان، یزد، سمنان، اصفهان، خراسان رضوی، خوزستان و هرمزگان را شامل می شود که به ترتیب مساحت تا ۸۰ درصد تمام سطح کانون ها را تشکیل می دهند.

دبیر ستاد مقابله با پدیده گرد و غبار گفت: یک بررسی دیگر هم انجام دادیم و مشخص شد که نزدیک به ۵ میلیون و ۸۵۰ هزار هکتار که ۱۷ درصد این کانون ها را شامل می شود در مناطق تحت مدیریت سازمان حفاظت محیط زیست قرار دارد.

وی افزود: بعد از اینکه این نقشه ها در کشور تهیه شد به عنوان ملاک برای اقدامات بعدی مد نظر قرار گرفت و در مرحله بعدی منشاء های خارجی گرد و غبار تاثیر گذار بر کشور را آغاز کردیم که این کار هم از ابتدای سال ۹۸ آغاز شد و در حال اتمام است و به زودی منتشر می شود که بر این اساس مشخص شد حدود ۱۹ میلیون هکتار از مناطق اطراف بر روی کشور ما تاثیرگذار است که در این مطالعه شدت پتانسیل غبار خیزی کشورهای اطراف را در آوردیم و مشخص شد عمده ترین کشورها عراق، سوریه، عربستان، افغانستان، امارات، عمان و ترکمنستان در این محدوده قرار می گیرند.

طهماسبی درباره اعتبارات مقابله با گرد و غبار گفت: در چهار سال گذشته یعنی سال های ۹۶، ۹۷ ، ۹۸ و ۹۹ حدود ۳۷۰ میلیون دلار از صندوق توسعه ملی برای مقابله با گرد و غبار اختصاص داده شد که این مبلغ برای این کار بی نظیر بود تا پیش از آن سابقه چنین اقدامی را در کشور و بین دولت ها نداشتیم؛ این مبلغ هم برای مدیریت سیستم های آسیب دیده برق و هم اقدامات پیشگیرانه برای مقابله با گرد و غبار بوده است که تمام این مبلغ از سوی دولت تخصیص یافته است که مبلغ ریالی آن حدود ۲ هزار و ۴۸۰ میلیارد تومان بوده است.

وی اظهار داشت: با توجه به اینکه این رقم در سال ۹۸ به صورت ارزی پیش بینی شده بود، با توجه به نرخ ارز معادل ریالی آن ۱۲۲ درصد و در سال ۹۶ و ۹۷ معادل ریالی آن ۱۰۰ درصد تخصیص یافت، همه مبلغی که طی این چهار سال تزریق شد برای تاب آوری سیستم برق و مقابله با گرد و غبار بوده است که عدد بسیار خوبی است که در دولت های قبلی حتی در حد یک دهم و یک صدم سابقه نداشته است البته تا پیش از این دستگاه ها به صورت روتین اقداماتی انجام می دادند اما در این چهار سال ستاد ملی مقابله با گرد و غبار با پیگیری های رییس سازمان محیط زیست مکاتباتی با مقام معظم رهبری انجام شد و بعد از آن این اعتبارات به اضافه اعتباراتی که دستگاه های متولی برای مقابله با گرد و غبار هزینه می کردند، تخصیص داده شد.

دبیر ستاد مقابله با پدیده گرد و غبار ادامه داد: از آنجا که بخش برق در حیطه کاری ستاد مقابله با گرد و غبار نبوده مستقیم به وزارت نیرو ابلاغ شد که بر این اساس حدود ۳۰ درصد از این پول به وزارت نیرو تخصیص یافت تا برای ترمیم و اصلاح شبکه برق کشور برای مقابله با گرد و  غبار هزینه شود و ۷۰ درصد باقیمانده برای مدیریت، پیگیری، نظارت و نتیجه دادن آن توسط ستاد ملی مقابله با کرونا پیگیری می شد البته این ۷۰ درصد هم اینطور نبوده که سازمان محیط زیست هزینه کند بلکه کمتر از هفت درصد به سازمان اختصاص یافته است و ۹۰ درصد از آن ۷۰ درصد در اختیار دستگاه های متولی مانند وزارت جهاد، نیرو ، بهداشت درمان و آموزش پزشکی، سازمان زمین شناسی، هواشناسی و به طور کلی دستگاه های مرتبط با گرد و غبار قرار گرفت اما هزینه کرد آنها توسط ستاد رصد می شد تا اقداماتی که پیش بینی شده بود را انجام دهند.

وی به اقدامات انجام شده در سال های ۹۶، ۹۷ و ۹۸ اشاره کرد و گفت: سال ۹۹ جزو این فهرست نیست که حدود ۳۰۰ میلیارد تومان مختص این سال است که در حال توزیع آن هستیم بنابراین برای سه سالی که کار انجام شده مبلغ دو هزار و ۱۸۰ میلیارد تومان هزینه شده است که در این مدت حدود ۱۱۰ هزار هکتار عملیات نهال کاری، بیش از ۷۵۰ هزار هکتار عملیات حفاظت، قرق و چرا در مراتع با پتانسیل غبار خیزی، انجام عملیات تثبیت کننده خاک در حدود ۱۵۰ هزار هکتار شامل مالچ پاشی، احداث بادشکن زنده و غیر زنده ، تجهیز و راهبری حدود ۱۰۰ ایستگاه برای پیش بینی و هشدار، حدود ۳۶۰ هزار متر مکعب عملیات لایروبی انهار ، بهسازی مسیرها برای رسیدن آب به تالاب ها و حدود ۱۰۰ کیلومتر مجاری انتقال آب برای مرطوب سازی مناطق با پتانسل گرد و غبار در ۲۷ استان غبار خیز برخی از اقدامات صورت گرفته است.

دبیر ستاد مقابله با پدیده گرد و غبار در پاسخ به اینکه ۲۴ استان کشور تحت تاثیر گرد و غبار است پس چرا برخی از این اقدامات در ۲۷ استان انجام شده، افزود: تعدادی از این استان ها مانند کرمانشاه، کردستان، کهگیلویه و بویراحمد و لرستان گرد و غبار تولید نمی کنند اما از کانون های خارجی متاثر می شوند.

وی اظهار داشت: ستاد مقابله با گرد و غبار نیز یک سری اقدامات داشته که تاکنون ۳۹ جلسه کمیته ملی و تخصصی و ۴۵ جلسه کارگروه های مرتبط را برگزار کرده و برای اینکه استان ها نیز فعال شوند چندین جلسه کارگروه استانی در ۲۰ استان تشکیل شد و بعد از اینکه ستاد را سر و سامان دادیم از اول ۹۸ به این سمت حرکت کردیم که کارهای استانی به استان ها واگذار شود، در نتیجه پیگیری کردیم که با هماهنگی استانداری ها و دستگاه های استانی مرتبط جلسه برگزار و مسائل گرد و غبار استان خود را بررسی و مدیریت کنند در این راستا فقط سال ۹۸ حدود ۳۰ جلسه کارگروه استانی در ۲۰ استان تشکیل شده است.

طهماسبی با بیان اینکه این جلسات استانی چندان رضایت بخش نبود، گفت: یکی از مشکلاتی که داریم این است که همکاری بین دستگاه ها بسیار دشوار است یعنی همسو کردن دستگاه ها سخت است و یکی از معضلات ما در این راه عدم گزارش دهی دستگاه ها به ستاد مقابله با گرد و غبار است، تصور کنید در هر استان ۱۵ دستگاه عضو داریم که هر کدام تعداد زیادی عملیات دارند که حجم زیادی کار می شود، بنابراین اگر یک گزارش تجمیع شده به ستاد ارسال نکنند کار دشوار می شود.

منبع خبر:

https://www.irna.ir/news/83844793/

آلودگی هوای اصفهان بدلیل فعال شدن کانون‌های گرد و غبار است

اصفهان – ایرنا – مدیرکل مدیریت بحران استانداری اصفهان گفت: آلودگی روزهای اخیر هوای اصفهان بدلیل فعال شدن کانون‌های گرد و غبار در مناطق شمالی و شرقی این خطه و کویرهای استان‌های همجوار است.

منصور شیشه‌فروش در گفت و گو با ایرنا افزود: در چند روز گذشته وزش باد شدید تا ۸۰ کیلومتر بر ساعت و خیزش گرد و خاک از بیابان‌های مناطق شمالی و شرقی استان و بیابان‌های استان‌های همجوار مانند سمنان و یزد منجر به افزایش ریزگردها و آلایندگی هوا شد.

وی با بیان اینکه این گردو خاک بیشتر از بیابان‌های اردستان، نایین، انارک و کویرهای استان‌های همجوار مانند سمنان و یزد برخاسته است، اظهار داشت: وزش باد و فعال شدن این کانون‌های گرد و غبار باعث ایجاد آلایندگی در این مناطق و همچنین مناطق مرکزی استان اصفهان شد هرچند استان‌های دیگری مانند یزد و کرمان هم در این چند روز تحت تاثیر ریزگردها قرار گرفتند.

شیشه‌فروش با اشاره به اینکه بر اساس پیش‌بینی‌های هواشناسی این وضعیت تا دوشنبه هفته جاری ادامه دارد، اضافه کرد: وزش باد در اصفهان در فصل تابستان از جهت شرق به غرب است بهمین دلیل با فعال شدن کانون‌های گرد و غبار، ریزگردها و آلایندگی به مرکز و سایر مناطق استان می‌رسد.

وی با اشاره به اینکه اصفهان اقلیم خشک و نیمه خشک دارد و از ۱۰ میلیون هکتار مساحت آن، سه میلیون و ۲۰۰ هزار هکتار بیابان است، تصریح کرد:  ۱۶ کانون‌ گرد و غبار در حدود یک میلیون و ۹۰ هزار هکتار از اراضی استان اصفهان از جمله در اردستان، نایین، خور و بیابانک، کاشان، نطنز، آران و بیدگل و بخشی از برخوار گسترده است و مهار همه آنها کار بسیار مشکلی است.

شیشه‌فروش با تاکید بر اینکه مهار کانون‌های گرد و غبار باید تسریع شود، خاطرنشان کرد: هیچگاه نمی‌توان ادعا کرد که می‌توان همه این بیابان‌ها و کانون‌ها را تثبیت یا مهار کرد بهمین دلیل با توجه به استقرار جمعیت شهری زیاد در مناطقی مانند اصفهان و وضعیت اقلیمی موجود باید تاب‌آوری و سازگاری سیستم‌های مختلف با آنها را افزایش داد.

وی به ضرورت برنامه جامع برای مهار کانون‌های گرد و غبار در استان اصفهان تاکید و اضافه کرد: مدیریت بحران استانداری اصفهان از سازمان‌های حفاظت محیط زیست و جنگل‌ها، مراتع  و آبخیزداری کشور خواسته است تا نسبت به تقویت اعتبارات طرح‌های بیابان‌زدایی و تثبیت شن در استان اصفهان و کویرهای همجوار از جمله در قم، سمنان، یزد و خراسان جنوبی و نظارت و کنترل بر اجرای همزمان آنها در همه استان‌ها اقدام کند.

مدیرکل مدیریت بحران استانداری اصفهان با تاکید بر نقش جاری بودن آب زاینده‌رود و زیر کشت رفتن اراضی بویژه در شرق اصفهان در کاهش آلایندگی‌های ناشی از ریزگردها، گفت: لازم است که وزارت نیرو و سازمان حفاظت محیط زیست برای احیای زاینده‌رود و تالاب بین‌المللی گاوخونی اهتمام لازم را داشته باشند تا این تالاب نیز به کانون گرد و غبار جدیدی تبدیل نشود.

تالاب بین‌المللی گاوخونی در شرق اصفهان قرار دارد و در زمان حاضر حدود ۲۰ درصد آن مرطوب است.

شیشه‌فروش خاطرنشان کرد: سال گذشته ۲۴ میلیارد تومان اعتبار برای طرح‌های مالچ پاشی در مناطق شرقی و شمالی استان بویژه آران و بیدگل و ۱۹ میلیارد تومان اعتبار برای نهال‌کاری و تثبیت شن‌های روان در همین مناطق از جمله اردستان، خور و بیابانک، نایین و دشت سگزی اصفهان هزینه شد.

مرکز بهداشت استان اصفهان نیز اعلام کرد: با توجه به پیش‌بینی اداره کل هواشناسی مبنی بر وزش باد و فعال شدن کانون ریزگردها در جنوب سمنان و شمال اصفهان تا روز دوشنبه شانزدهم تیر و تاثیر آن بر مناطق شمال، شرق و مرکز استان اصفهان و با توجه به سنجش‌های بعمل آمده، پیش‌بینی می‌شود کیفیت هوا در شرایط ناسالم برای گروه‌های حساس و در برخی مواقع در ساعات اولیه روز در شرایط ناسالم برای عموم قرار گیرد.

این مرکز برای کاهش اثرات ناشی از آلاینده‌های هوا بر سلامت جامعه، توصیه های بهداشتی را اعلام کرد از جمله خودداری از هرگونه فعالیتی که منجر به افزایش آلودگی هوا می‌شود، خودداری از خروج غیر ضروری از منزل و تردد بی مورد در معابر شهری بویژه برای کودکان، بیماران قلبی و ریوی و مبتلایان به آسم، نوشیدن آب و استفاده از میوه‌ها و سبزی‌های تازه.

اصفهان یکی از آلوده‌ترین کلانشهرهای کشور است به‌طوری که از طرفی در فصول سرد سال بدلیل پدیده وارونگی هوا و در برخی روزها به‌دلیل افزایش پدیده گرد و غبار، شاخص کیفی هوای آن به وضعیت ناسالم می‌رسد.

منبع خبر:

https://www.irna.ir/news/83843711/

کارتریج فیلتر جمع‌آوری گرد و غبار

این کارتریج، نوع ارتقاء یافته Filter bag است که در آنها از فیلترهای کارتریج چین‌دار (Pleated) به جای کیسه‌های فیلتر برای جذب موثر گرد و غبارهای ریز استفاده شده است. فیلترهای جمع‌آوری گرد و غبار از نوع کارتریج نسبت به جمع‌آوری‌کننده‌های کیسه‌ای سنتی دارای مزایای بسیاری هستند که از آن جمله می‌توان به گنجاندن مساحت بالایی از فیلتر در اندازه‌های کلی کوچکتر اشاره نمود که این امر منجر به کاهش فضای اشغال شده از محیط و به تبع آن صرفه‌جویی بالا در هزینه ساخت سازه می‌شود. منظور از مساحت بالای فیلتر نسبت به ابعاد کلی به این معناست که تعداد کارتریج کمتری نیاز خواهد بود و این باعث می‌شود زمانی که نیاز به تغییر فیلتر است زمان کمتری هدر شود و در زمان نیز به مقدار قابل توجهی صرفه جویی شود. در صورتی که کارتریج فیلتر به خوبی طراحی شده باشد، راندمان جمع‌آوری گرد و غبار با اندازه کوچکتر از ۳/۰ میکرون تا ۹/۹۹ درصد است.

سیستم جت–ضربه‌ای معکوس با تمیز کردن فشرده درون فیلترها در فواصل منظم مانع از انسجداد جریان می‌شود و باعث می‌شود ذرات گرد و غبار از سطح خارجی فیلتر کارتریج به سمت پایین بریزند. کارتریج فیلتر جمع‌آوری گرد و غبار برای استفاده در محیط‌های بسته نیز قابل استفاده می‌باشند که بسته به میزان گرد و غبار، می‌توانند راندمان جمع‌آوری گرد و غبار حاصل از ۳ تا ۷ دستگاه پردازش‌کننده داشته باشند. با توجه به شرایط سایت، جهت دمنده‌ها از کف تا لبه دستگاه قابل تنظیم است.

تهیه و ترجمه: شبنم تقی پور، دانشجوی دکتری عمران-محیط زیست، دانشگاه صنعتی شریف

منبع خبر:

http://www.dynavacpro.com/product/cartridge-filter-dust-collectors/2

ویدئو برگرفته شده از سایت:

https://www.youtube.com/watch?v=VJebPw8uy18

ابر عظیم گرد و غبار برخاسته از صحرای آفریقا به زودی به آمریکا می‌رسد

معمولا همه ساله صدها میلیون تُن گرد و غبار از صحرای بزرگ آفریقا برمی‌خیزد و به سمت اقیانوس اطلس می‌وزد.

ناسا با انتشار تصاویر ماهواره‌ای از طوفان گرد و غبار بر فراز اقیانوس اطلس، گفت که ستون گرد و غبار «عظیم» است – AFP PHOTO/NASA

 ابری عظیم از گرد و غبار برخاسته از صحرای آفریقا، پس از عبور از دریای کارائیب در هفته جاری، به زودی بخش‌هایی از آمریکا را فرا می‌گیرد. 

اداره ملی اقیانوسی و جوی آمریکا (NOAA) که بر روند نزدیک شدن ستون گرد و غبار برخاسته از صحرای آفریقا نظارت می‌‌کند، گفته است که این ابر احتمالا اواخر هفته جاری به جنوب آمریکا می‌رسد. 

به گفته این نهاد، ابری از گرد و غبار و هوای خشک همه ساله در فصل بهار، تابستان و اوایل پاییز، بر فراز صحرای بزرگ آفریقا شکل می‌گیرد و سپس به طرف مناطق استوایی اقیانوس اطلس حرکت می‌کند. 

منبع خبر:

https://www.mashreghnews.ir/photo/1088250

نحوه عملکرد ترسیب کننده الکترواستاتیکی (ESP: Electrostatic Precipitator)

از این فناوری می توان برای صنایع حاشیه شهرهاو کاهش الودگی های کربن و گردوغبار انها استفاده نمود.

دود و غبار تولید شده از خطوط تولید، از دستگاه پیش-فیلتراسیون عبور می‌کند با این هدف که ذرات بزرگتر حذف شوند. سپس دوده توسط دستگاه صنعتی ESP تصفیه می‌شود. در نهایت هوای پاکیزه خروجی می‌تواند بصورت قانونی انتشار یابد. شماتیک نحوه تصفیه گرد و غبار توسط ESP در شکل ۱ قابل مشاهده است.

شکل ۱. نحوه پاکسازی غبار روغنی توسط دستگاه ESP

مزایای جمع‌آوری‌کننده غبار روغنی صنعتی (ESP):

  • کارایی بسیار قابل توجه:

-راندمان حذف غبار روغنی بیش از ۹۵ درصد

-راندمان حذف ذرات بیش از ۹۵ درصد (متناسب با ظرفیت جریان هوا)

  • حجم زائداتی که می توان توسط ESP جمع‌آوری نمود، زیاد است و روغن جداشده از خلوص بالایی برخوردار است به گونه‌ای که می‌توان به عنوان سوخت برای محصولات با ارزش کمتر، استفاده نمود.
  •  این سیستم مجهز به ایمنی بالایی در مقابله با آتش‌سوزی است و همراه با سیستم شناسایی آتش و اطفا حریق کارآمد است. به این صورت، خطر آتش‌سوزی تجهیزات را تهدید نمی‌کند و هیچ شعله‌ای بدون شناسایی نخواهد ماند.
سیستم تعدیل کننده آتش
  • ماژول‌های فیلتراسیون شبکه‌ای مجهز به کنترل برق مستقل سبب ایجاد اطمینان از عملکرد مناسب کل سیستم می‌شود حتی زمانی که برخی از دستگاه‌های تنظیم برق نتوانند به درستی عمل کنند.
جعبه الکتریکی
  • سهولت در نگهداری و پاکسازی: فیلتر سل‌ها قابل شستشو بوده و می‌توانند به آسانی از طریق درب دسترسی به سلول قابل دستیابی باشند.

نمونه‌ای واقعی از این سیستم در شکل ۲ قابل مشاهده است.

Description: 新详情01_04.png
شکل ۲. تصویر واقعی از دستگاه ترسیب‌کننده الکترواستاتیکی (ESP)

فیلتر سل‌های سیلندری اختراع شده با ظاهر لانه زنبوری

این ساختار سبب می‌شود که بیشترین یکنواختی در تخلیه از تاج و نیز شدت میدان الکتریکی درون فیلتر سل‌ها ایجاد شود که به تبع آن راندمان تصفیه به بیشترین مقدار خود برسد. همچنین سبب افزایش بسیار زیاد مقاومت مکانیکی فیلتر سل‌ها در مقایسه با فیلترسل های با ساختار معمول (که به راحتی در دوره نگهداری و پاکسازی از بین می‌روند) می‌شود. 

فیلتر سل های لانه زنبوری

تهیه و ترجمه: شبنم تقی پور، دانشجوی دکتری عمران-محیط زیست، دانشگاه صنعتی شریف

منبع خبر

http://www.klean-esp.com/Home/Item/2004

منبع ویدئو

https://www.youtube.com/watch?v=kWElwZwwmj0

شیوه‌های کنترل فرسایش خاک در فلات لائس چین: مرور سیستماتیک

مبارزه با گرد و غبار

شیوه‌های کنترل فرسایش خاک بطور گسترده در فلات لائس چین، که یکی از مناطق با فرسایش شدید خاک در جهان است، انجام شده است. با این وجود، کمبود مطالعه و بررسی کلی درباره اثربخشی این شیوه‌های مقابله با فرسایش در این منطقه احساس می‌شود. بنابراین، محققان در این مقاله به مرور سیستماتیک استفاده از شیوه‌های کنترل فرسایش را در فلات لائس چین پرداخته‌‌اند.

پرسش اساسی که در این مقاله به آن پرداخته می‌شود این است که: چگونه شیوه‌های کنترل فرسایش خاک در فلات لائس چین مورد استفاده قرار گرفته است؟ ارزیابی بر اساس (۱) دسته‌بندی اقدامات کنترل فرسایش، (۲) مقیاس مکانی انجام شده توسط هر روش و (۳) مقرون به صرفه بودن هر تکنیک انجام گرفت.

اقدامات کنترل و مدیریت فرسایش خاک در فلات لائس چین از دهه ۱۹۸۰ آغاز شده است. این برنامه‌ها معمولاً علاوه بر کاهش فرسایش خاک منطقه به بازیابی سیستماتیک اکوسیستم‌های آسیب دیده نیز منجر می‌گردند. عمده برنامه‌های حفاظت از خاک و آب در این منطقه شامل موارد ذیل می‌باشد:

  1. مدیریت شیب تند (قبل از سال ۱۹۸۰)
  2. مدیریت حوضه‌های آبریز کوچک (۱۹۸۰-۲۰۰۰)
  3. بازیابی بوم شناختی منطقه (پس از ۲۰۰۰) (Shi و همکاران، ۲۰۱۸)

تاکنون روش‌های کنترل فرسایش خاک متعددی در فلات لائس مورد استفاده قرار گرفته است، و مقالات مروری بسیاری این روش‌ها را با توجه به اهداف تحقیقاتی خود طبقه بندی نموده‌اند. در این مطالعه، با الهام از نتایج Maertens و همکاران در سال ۲۰۱۲ و Xiong و همکاران در سال ۲۰۱۹، شیوه‌های کنترل فرسایش خاک را در سه دسته به شرح ذیل طبقه‌بندی کردیم:

  1. تکنیک‌های مدیریت خاک: این گروه اقدامات به حفظ حاصلخیزی و ساختار خاک اشاره دارد. این گروه شامل انواع روش‌های خاک‌ورزی حفاظتی (به عنوان مثال، بدون خاک‌ورزی و خاک‌ورزی کاهش یافته) و انواع مالچ‌پاشی (به عنوان مثال، مالچ‌پاشی با کاه و پلاستیک) می‌باشد. در خصوص تکنیک‌های مدیریت خاک، خاک‌ورزی حفاظتی باعث افزایش زبری خاک می‌شود که این مسئله می‌تواند ظرفیت ذخیره‌سازی بارش را در خاک افزایش داده و با کاهش سرعت جریان آب در خاک، فرسایش خاک را نیز کاهش دهد (Wu و همکاران، ۲۰۱۴). لایه‌ای از مالچ می‌تواند از سطح خاک در برابر برخورد مستقیم قطرات باران محافظت کند، سله سطحی و رواناب را کاهش داده و همچنین جدا شدن ذرات خاک را نیز کاهش دهد (Ma و همکاران، ۲۰۱۸).
  2. تکنیک‌های مهندسی: تکنیک‌های مهندسی به روش‌های جلوگیری از فرسایش خاک با تکیه بر تغییر ویژگی‌های طبیعی منطقه اشاره می‌کنند (به عنوان مثال، آبشکن و تراس). ساخت تراس عظیم در دهه ۱۹۵۰ میلادی در فلات لائس آغاز گردید (Xin و همکاران، ۲۰۱۲). تراس‌ها با هدف جلوگیری از تشکیل رواناب حاصل از بارش در زمین‌های شیب دار احداث می‌شود. ساخت آبشکن (بند اصلاحی) در حفظ رسوبات منتقل شده در فلات لائس تأثیر به سزایی داشته است (Fu و همکاران، ۲۰۱۷). احداث آبشکن‌هادارای سابقه‌ای طولانی (بیش از ۴۰۰ سال) در منطقه فلات لائس می‌باشد (Jin و همکاران، ۲۰۱۲). از دهه ۱۹۵۰ میلادی، تعداد آبشکن‌ها در این منطقه بیش از۱۱۰۰۰۰ مورد بوده‌است (Wang و همکاران، ۲۰۱۱).
  3. برنامه‌های بازیابی بوم شناختی: برنامه‌های بازیابی بوم شناختی شامل اصلی ترین برنامه های احیای پوشش گیاهی منطقه است که در فلات لائس انجام‌شده است. محققان در این تحقیق، به دلیل توجه ویژه محققان و مدیران تصمیم‌ساز به اهمیت احیای زیست‌بوم، برنامه‌های بازیابی بوم شناختی را به یک گروه مستقل طبقه‌بندی کرده‌اند. این برنامه‌ها، به‌وسژه GGP (دانه‌ای برای پروژه سبز) و NFCP (برنامه حفاظت از جنگل‌های طبیعی)، نقش به سزایی در کنترل فرسایش خاک در فلات لائس داشته‌اند. GGP و NFCP دو مورد از مهم‌ترین برنامه‌های احیای بوم‌شناختی از لحاظ مقیاس جغرافیایی عملیاتی، سرمایه‌گذاری عمومی و پیامدهای بالقوه زیست محیطی در سراسر جهان هستند (Wen و Theau، ۲۰۱۹).

جدول ۱ به بررسی خلاصه مزایا و هزینه‌های اقتصادی-اجتماعی هریک از روش‌های کنترل فرسایش عنوان‌شده می‌پردازد.

نتایج حاصل از بررسی یکصد مقاله پژوهشی در این زمینه به شرح زیر می‌باشد:

  1. ۵۷٪، ۳۲٪ و ۱۱٪ از مطالعات انجام‌شده به ترتیب به ارزیابی اثربخشی برنامه‌های بازیابی بوم شناختی، تکنیک‌های مهندسی و روش‌های مدیریت خاک در حیطه فرسایش خاک پرداخته‌اند. اما ارزيابي چندين روش‌های ترکیبی و چندگانه در كنترل فرسايش خاک کمترین توجه را به خود اختصاص داده‌است.
  2. در مطالعات انجام‌شده ارزیابی مقیاس حوزه آبخیز مورد توجه محققان قرار گرفته‌است (۶۵٪ از مقالات بررسی شده)، پس از آن ارزیابی‌های مقیاس نقشه (۳۵٪ از مقالات مورد بررسی)، اما ارزیابی چند مقیاسه کمترین توجه محققان را به خود جلب کرده است.
  3. شیوه‌های کنترل فرسایش خاک، اغلب مراقبت‌های مرتبط با خاکِ اکوسیستم را بهبود بخشیده است، اما مراقبت‌های مرتبط با آب اکوسیستم تا حدودی آسیب دیده است. این شیوه‌های کنترل باعث ایجاد توازنی میان کنترل فرسایش خاک و تأمین آب و هم‌افزایی میان کنترل فرسایش خاک و راندمان مصرف آب، مقررات آب و تولید محصول شده است. این روابط هم‌افزایی و توازن بین شیوه‌های کنترل فرسایش خاک و مراقبت‌های اکوسیستم ممکن است با گذشت زمان تغییر یابد. لذا، سه توصیه برای مطالعات آینده پیشنهاد شده است: (۱) ترکیبی از ارزیابی اقدامات کنترل فرسایش باید تهیه شود، (۲) یک ارزیابی چند مقیاسه بایستی مورد بررسی قرار گیرد، و (۳) تعادل منطقی بین حفاظت از منابع خاک و آب نیز در نظر گرفته شود.
جدول ۱- خلاصه مزایا و هزینه‌های اقتصادی-اجتماعی برای روش‌های کنترل فرسایش صورت‌گرفته در فلات لائس چین

منبع خبر:

Wen, X. and Zhen, L., 2020. Soil erosion control practices in the Chinese Loess Plateau: A systematic reviewEnvironmental Development, p.100493.

https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S2211464519302209?via%3Dihub

تجربه کشور اسپانیا در استفاده از واترباکس

شرکت هلندی Groasis در زمینه بیابان‌زدایی و احیای جنگل ها در مناطق خشک جهان با سازمان برنامه غذا همکاری می کند و تاکنون نتایج فوق العاده ای با استفاده از تکنیک Waterboxx به دست آورده است. جدول شماره ۱ نشان دهنده تعدادی از پروژه های انجام شده توسط این شرکت می باشد.

جدول۱

یکی از مناطقی که این فناوری اجرا شده بیابان منگراس واقع در ساراگوسا اسپانیا است که نتایج فوق‌العاده‌ی ان در طی ۵ سال به شرح ذیل می باشند:

  1. مشخصات جغرافیایی بیابان منگراس اسپانیا

 بیابان منگراس در شمال ساراگوسا اسپانیا قرار دارد. خاک این منطقه از ۵۰% سنگ و ۵۰% ماسه خشک تشکیل شده است. ظرفیت نگه‌داری آب در این ماسه صفر است. دمای هوا در این منطقه تا بیش از ۳۵ درجه سلسیوس (۹۵ درجه فارنهایت) در تابستان بالا می‌رود و در زمستان به ۱۰- درجه سلسیوس (۱۴ درجه فارنهایت) کاهش می‌یابد. میزان بارش سالیانه در این منطقه تقریباً ۳۰۰ میلی‌متر (۱۲ اینچ) برآورد می‌گردد. عملیات احیای جنگل دراین منطقه با کاشت درخت در سال ۲۰۱۱ و در گرمترین ایام سال در این منطقه آغاز گردید.

  • نتایج حاصل از اجرای فناوری Waterboxx در یک دوره پنج ساله در بیابان منگراس اسپانیا

شهرداری سن ماتئو دو گالگو (ساراگوسا)، در سال ۲۰۱۲، از فناوری Waterboxx شرکت Groasis برای آبیاری مزارع استفاده کردند.

مطابق شماتیک ارائه شده در شکل ۱، Waterboxx از پلاستیک زیستی، با رنگ استتار ماسه‌ای ساخته شده است و با گذشت زمان تخریب می‌شود. به همین دلیل است که آنها ترکیب رنگی سبز و سفید معمول مورداستفاده در باکس‌های با قابلیت ۱۰ بار استفاده مجدد را ندارند. در شکل ۱ روند تخریب پلاستیک زیست‌تخریب‌پذیر مورد استفاده در ساخت این باکس‌ها را از ۲۰۱۲ تا ۲۰۱۷ مشاهده می‌کنید. با مخزن آبی که در Waterboxx تعبیه شده است، درختان در زمینی که قبلاً بایر و خشک بود، سالم و قوی رشد می‌کنند.

شکل ۱- شماتیک فناوری Waterboxx

در شکل۲، قبل و بعد از اجرای پروژه بیابان‌زدایی با فناوری waterboxx در بیابان منگراس اسپانیا را مشاهده می‌نمایید. این درختان کاج که اینجا هستند، در سال ۲۰۱۱ آنها فقط نهال‌های جوان بودند و از آن زمان تا ۲۰۱۷، درختان این منطقه تنها با کمک Waterboxx زیست‌تخریب‌پذیر رشد کرده‌اند.

شکل ۲- قبل و بعد از اجرای پروژه بیابان‌زدایی با فناوری waterbox در بیابان منگراس اسپانیا

شهردار سن ماتئو درباره اجرای فناوری Waterboxx در احیای پوشش گیاهی بیابان منگراس می‌گوید: «در سال ۲۰۱۱، ما فرایند بیابان‌زدایی و احیای این منطقه را تنها با Waterboxx زیست‌تخریب‌پذیر، به عنوان بخشی از پروژه European Life+ Project  آغاز کردیم. نتایج حاصل از این طرح شگفت‌انگیز بود. ما در این طرح، بدون نیاز به تأمین آب در آن منطقه، نتایج قابل باورنکردنی بدست آورده‌ایم. کشت و کار دراین منطقه بسیار سخت و پیچیده‌ای است. در طی سال میزان بارش در این منطقه بسیار کم است. این منطقه عملاً یک منطقه بیابانی استپی به شمار می‌رود. در طول مدت ۳ سال که این پروژه به طول انجامید، تنها یک‌مرتبه، آن هم ۱۰ لیتر آب به Waterboxx زیست‌تخریب‌پذیر افزوده شد. طی این پروژه به نتایج فوق‌العاده‌ای، بدون نیاز به نگهداری (جز در موارد حذف علف‌های هرز) دست یافتیم. این پروژه به پایان رسید، اما همچنان روند حفظ پوشش گیاهی این منطقه ادامه دارد، زیرا این منطقه در وسط بیابان به واحه‌ای کوچک تبدیل شده است. زندگی حیوانات این منطقه نیز احیا شده‌است. در گذشته، در این منطقه حیات وحشی وجود نداشتند اما اکنون می‌توانید خرگوش‌ها، پرندگان کوچک و غیره را در این آبادی ببینید. همواره نتیجه برای ما مهم بوده است. در واقع اکنون، شهرداری در سایر پروژه‌های احیای زمین از فناوری Waterboxx زیست‌تخریب‌پذیر استفاده می‌نماید. زیرااین تکنیک بقای گیاهان منطقه را تضمین می‌کند، بدون آنکه نیاز به نگهداری داشته باشد.»

کاشت درختان این منطقه در سال ۲۰۱۲ انجام شد، جایی که گیاهان فقط یک سال در اینجا دوام می‌آوردند. خشکی این زمین کاملاً مشهود است. امروز، جایی که قبلاً زمین خالی و بایر بود، به یک جنگل تبدیل شده‌است. باور نکردنی است که چگونه این درختان با این شدت و قدرت رشد می‌کنند. اغلب این درختان کاج بیش از ۲ متر ارتفاع دارند. گونه‌های دیگر گیاهان نیز در این منطقه کاشته شدند. در اینجا یک بلوط همیشه‌سبز زیبا مشاهده می‌کنیم که مانند بسیاری از گونه‌های این منطقه، میوه داده است.

در شکل۳ پیتر هوف، مخترع فناوری شرکت Groasis، می‌گوید: «درخت اقاقیا برای تولید زیست‌توده بسیار مناسب است.» این درختان موجود در شکل ۳ در ماه مه ۲۰۱۱ کاشته شدند. این نتیجه پس از یک سال به دست‌آمده‌است.

شکل ۲- یکسال پس از کاشت درخت اقاقیا با فناوری waterbox در بیابان منگراس اسپانیا

در فاز اولیه این پروژه، نرخ بقای درختان کاشته‌شده حدود ۹۵٪ بوده و این منطقه در فصل تابستان درخت‌کاری شده است. کاشت درختان معمولاً در فصل بهار انجام می‌شود، اما در اینجا ما با Waterboxx‌های زیست‌تخریب‌پذیر را با درختکاری در ماه جولای آزمایش کردیم، نتایج بسیار عالی و چشمگیر بود، زیرا میزان آبی که ما به Waterboxx‌ها اضافه کردیم، به لطف فناوری شرکت Groasis، برای دو یا سه سال اول کافی است.

این نتایج با آزمایشات مختلفی که توسط تکنسین‌های دانشگاه‌های والادلید و ساراگوسا انجام گردید، به دست آمد. برای درک بهتر کم آبی این منطقه، درنظر بگیرید که شهرک صنعتی واقع در ورودی روستا، باید آبیاری قطره‌ای خود را حذف کند، زیرا مقرون به صرفه نبود.

از طرف دیگر، درختکاری با فناوری به کار رفته دیگر نیازی به نگه‌داری ما ندارد. همین که گیاه قابل رویش باشد، حتی با در نظر گرفتن کمبود بارش باران، چرخه رشد خود را دنبال می‌کند. برخی از درختان وجود دارد، که همچنان Waterboxx زیست‌تخریب‌پذیر دارند و به ارتفاعات بزرگ‌تری رسیده‌اند. یک موسسه زراعی در ساراگوسا وجود دارد، که به طور دوره‌ای به اینجا می‌آید تا رشد گیاهان را اندازه‌گیری کند زیرا نتایج حاصله برای این منطقه باورنکردنی است. این تکنیک یک چالش واقعی برای گیاهان است. درختکاری در این منطقه بیابانی انجام شد تا کارایی این روش را در آن شرایط بسیار سخت ارزیابی شود. پنج منطقه دیگر نیز در پروژه Life+ شرکت کردند و نتایج خارق‌العاده بود. البته که بهترین نتیجه در سن ماتئو، حاصل شد. فرضیه نهایی این پروژه اروپایی می‌تواند این موضوع را تأیید کند.

 با نگاه به گذشته می‌بینید که زمین این منطقه چه‌قدر بایر و خشک بود. پس از اجرای طرح، درختکاری و سرسبزی‌ها را مشاهده می‌کنید. با استفاده از فناوری شرکت Groasis و با هزینه‌های بسیار ناچیز، می‌توانیم کویر منگراس اسپانیا را دوباره سبز و بارور کنیم.

ترجمه:

سمیرا کریم، کارشناسی ارشد مهندسی عمران- محیط زیست، دانشگاه تربیت مدرس

منبع خبر:

https://www.youtube.com/watch?v=HzTB4ZDwPaI&list=PL5MDcgMmY2CXV3x-v0KCjMd1ZhglmS3tW

https://www.groasis.com/images/scientific_results/20191204_AAA_List_of_Pilots_and_Proof_of_concept_Groasis_Ecological_Water_Saving_Technology.xls